Türkiye’nin küresel yapay zekâ yarışında kural koyucu ve üretici ülkeler arasında yer almasını hedefleyen “Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı”, Rixos Tersane İstanbul’da düzenlenen “Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi”nde açıklandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın katılımlarıyla gerçekleşen zirvede, Türkiye’nin dijital geleceğini şekillendirecek tarihi adımlar ve dev yatırımlar kamuoyu ile paylaşıldı.
4 Temel Eksen: Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet
Cumhurbaşkanı Erdoğan, eylem planının 4 temel eksen ve her eksende birbirini tamamlayan 4 eylem üzerine inşa edildiğini belirterek, bu stratejinin detaylarını açıkladı. Plan kapsamında atılacak adımlar şu şekilde şekillendi:
| Eksen | Odak Noktası ve Kritik Hedefler |
| Fark Et | Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı ile toplumun bilinçlendirilmesi; 81 ilde atölyeler kurularak geniş kitlelere eğitim verilmesi. |
| İstifade Et | En az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden açılması, KOBİ’lere yapay zekâ kuponları sağlanması ve kamu projelerinde yapay zekâya en az %2 pay ayrılması. |
| Üret | Ulusal Yapay Zekâ Araştırma ve Büyüme Fonları ile girişimcilerin desteklenmesi, “Terminal İstanbul” projesiyle küresel bir buluşma zemini yaratılması. |
| Yönet | Veri merkezi ve bulut altyapıları için 10 milyar dolarlık özel sektör kaynağının harekete geçirilmesi; OECD, G20 ve BM gibi platformlarda standart belirleyici rol üstlenilmesi. |
Rakamlarla Türkiye’nin Yapay Zekâ Seferberliği
Zirvede açıklanan hedefler, Türkiye’nin hem insan kaynağına hem de dijital altyapıya yapacağı devasa yatırımları gözler önüne serdi. Açıklanan temel sayısal hedefler şunlar oldu:
- 5 Milyon Vatandaş: 2 yıl içinde yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi alacak kişi sayısı.
- 100 Bin Profesyonel: Yetiştirilecek yapay zekâ uygulama profesyoneli hedefi.
- 10 Bin Uzman: Sektöre kazandırılacak ileri düzey yapay zekâ uzmanı.
- 1 Gigavat (GW): 2030 yılına kadar ulaşılması hedeflenen veri merkezi kurulu gücü.
- 10 Milyar Dolar: Altyapı yatırımları için harekete geçirilecek özel sektör ağırlıklı kaynak.
- 150 Milyon Dolar: Yapay zekâ girişimlerinin finansmanı için girişim sermayesi fonlarına aktarılacak kamu kaynağı.
Milli Yapay Zekâ Modeli “BİLGE” Sahnede
Dijital egemenliğin en önemli göstergelerinden biri olan yerli dil modelleri zirvenin en dikkat çeken başlıkları arasındaydı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, TÜBİTAK tarafından geliştirilen yerli büyük dil modeli “Bilge”nin yanı sıra; T3 Vakfı & Baykar iş birliğinde geliştirilen model ile HAVELSAN’ın 9 milyar parametreli modelinin Türkçenin zenginliğini merkeze aldığını vurguladı. Ayrıca, Türk Devletleri Teşkilatı ile birlikte Oğuz, Kıpçak ve Karluk dillerini kapsayan ortak bir Türk Dilleri Büyük Dil Modeli geliştirileceği müjdelendi.
Zirve öncesinde Bakan Kacır, Türkiye’nin “düşünen yapay zekası” Bilge’yi bizzat deneyimleyerek kamuoyuna tanıttı.
Bakan Kacır: “HIT-30 ile Teknolojide Üst Lige Çıkıyoruz”
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yapay zekânın küresel ekonomideki yerinin her geçen gün büyüdüğüne (küresel yatırımların 1,5 trilyon doları aştığına) dikkat çekerek, teknolojik bağımsızlığın önemini vurguladı:
“Başkalarının önde olduğu kulvarlarda onların takipçisi olmayacağız. Kendi yolumuzu çizecek, kendi fırsatlarımızı oluşturacağız.”
Bakan Kacır, tarihin en büyük teşvik programı olan HIT-30 kapsamında;
- Yüksek kapasiteli veri merkezleri için 1,5 milyar dolarlık HIT–Veri Merkezi Çağrısı,
- Bulut tabanlı altyapılar için 1,6 milyar dolarlık HIT–Yapay Zekâ Çağrısı,
- Geleceğin teknolojisi için HIT–Kuantum Çağrısı ile dijital altyapının hızla inşa edildiğini duyurdu.
Zirve, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yapılan hediye takdimi ve 2026 FIFA Dünya Kupası’nda mücadele edecek A Milli Futbol Takımı için tamamen yapay zekâ yardımıyla hazırlanan özel şarkının dinletilmesiyle sona erdi.
Kaynak: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
