Türkiye’de süt, kırmızı et, kanatlı eti ve yumurta üretimi yapan tarımsal işletmelerin modern üretim sistemlerine geçmesi; gıda güvenliği, hayvan refahı, çevresel sürdürülebilirlik ve işletme verimliliği açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak yeni tesis kurulması, mevcut yapıların modernize edilmesi ve ileri teknolojiye sahip makine sistemlerinin alınması yüksek yatırım maliyetlerini beraberinde getirmektedir.
IPARD III Programının 101 tedbiri, tarımsal işletmelerin bu yatırım maliyetlerinin belirli bir bölümünü geri ödemesiz hibe olarak karşılamaktadır. Program kapsamında süt, kırmızı et, broyler, hindi, kaz ve yumurta üretimine yönelik yeni tesis yatırımları ile mevcut işletmelerin kapasite artışı ve modernizasyon projeleri desteklenmektedir.
Programın temel amacı, tarım ve hayvancılık sektöründe daha kaliteli, güvenli ve besleyici ürünlerin üretilmesini sağlamaktır. Bunun yanında kırsal bölgelerde istihdamın artırılması, üreticilerin gelir seviyesinin yükseltilmesi, doğal kaynakların daha verimli kullanılması ve tarımsal işletmelerin Avrupa Birliği standartlarına yaklaştırılması hedeflenmektedir.
IPARD desteği yalnızca üretim kapasitesini artırmaya yönelik değildir. Hayvan refahını geliştiren, atık ve atık su yönetimini iyileştiren, enerji tüketimini azaltan ve döngüsel ekonomi uygulamalarını destekleyen yatırımlar da program kapsamında önem taşımaktadır.
Süt üreten tarımsal işletmeler kapsamında süt ineği, süt veren manda, süt veren koyun ve süt veren keçi yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar desteklenmektedir. Yeni ahır veya ağıl kurulması, mevcut yapıların yenilenmesi, sağım sistemleri, süt soğutma tankları, yemleme ekipmanları ve gübre yönetim sistemleri proje kapsamına alınabilir.
Süt ve kırmızı et üretimine yönelik yatırımlarda uygun harcama tutarı 20.000 Avro ile 750.000 Avro arasında olabilir. Yatırım bütçesi oluşturulurken yalnızca toplam proje maliyeti değil, TKDK tarafından uygun kabul edilecek harcamalar dikkate alınmalıdır.
Kırmızı et üretimi kapsamında besi sığırı, besi mandası, koyun ve keçi yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar desteklenebilir. Besicilik işletmelerinde hayvan barınakları, yem hazırlama sistemleri, suluklar, havalandırma ekipmanları, gübre sıyırma sistemleri ve işletmenin ihtiyaç duyduğu diğer uygun makine ve yapım işleri projeye dâhil edilebilir.
Kanatlı eti üretimi alanında broyler, hindi ve kaz yetiştiriciliği desteklenmektedir. Broyler ve hindi üretimi yatırımlarında uygun harcama tutarı 20.000 Avro ile 375.000 Avro arasında, kaz yetiştiriciliğinde ise 20.000 Avro ile 125.000 Avro arasında uygulanmaktadır.
Kanatlı işletmelerinde kümes yapımı veya modernizasyonu, otomatik yemleme ve sulama sistemleri, havalandırma, iklimlendirme, aydınlatma, yumurta toplama, gübre uzaklaştırma ve biyogüvenlik sistemleri destek kapsamında değerlendirilebilir.
Yumurta üretimi yatırımlarında uygun bütçe aralığı 20.000 Avro ile 500.000 Avro arasındadır. Yeni yumurta tavukçuluğu tesisleri kurulabileceği gibi mevcut işletmelerin kafes, yemleme, sulama, havalandırma, yumurta toplama ve gübre yönetimi sistemleri modernize edilebilir.
Programın temel destek oranı yüzde 60’tır. Üretici örgütleri veya organik sertifikalı çiftçiler tarafından yapılacak uygun yatırımlarda destek oranı yüzde 70 olarak uygulanabilir. Başvuru sahibinin 40 yaşın altında olması hâlinde destek oranına 5 puan ilave edilebilir.
Yatırımın dağlık alanda gerçekleştirilmesi durumunda yüzde 5 oranında ilave destek avantajı sağlanabilir. Atık su yönetimi, atık yönetimi, yenilenebilir enerji veya döngüsel ekonomi yatırımlarında ise yüzde 10’a kadar ilave destek uygulanabilir.
Farklı avantajların birlikte sağlanması mümkün olmakla birlikte toplam hibe oranı hiçbir durumda yüzde 75’i geçemez. Projenin hangi destek oranından yararlanacağı, başvuru sahibinin statüsü ve yatırımın özellikleri değerlendirilerek belirlenir.
Programa kamu kurumları dışında gerçek ve tüzel kişiler başvurabilir. Kamu hissesinin yüzde 25’ten fazla olduğu tüzel kişilikler, belirtilen istisnalar dışında başvuru yapamaz. Başvuru sahibinin Çiftçi Kayıt Sistemi ve ilgili Hayvan Kayıt Sistemine kayıtlı olması gerekir.
Başvuru tarihinde yatırımcının 18 yaşını doldurmuş ve 65 yaşından büyük olmaması beklenmektedir. Başvuru sahibinin yatırım yapılacak alanda ilgili diploma veya mesleki yeterliliğe sahip olması ya da en az üç yıllık deneyimini belgelendirmesi gerekir.
Vadesi geçmiş vergi ve SGK borcunun bulunmaması da temel başvuru şartları arasındadır. İşletmenin kayıtları, yatırım yeri, hayvan varlığı ve faaliyet konusu proje başvurusunda sunulan bilgilerle uyumlu olmalıdır.
Program kapsamında makine ve ekipman alımları desteklenmektedir. Sağım sistemleri, yem hazırlama makineleri, otomatik yemleme ve sulama sistemleri, süt soğutma tankları, havalandırma ekipmanları, gübre yönetim sistemleri ve hayvan refahını geliştiren uygun ekipmanlar hibeye konu olabilir.
Yeni tesis yapımı, mevcut binaların genişletilmesi, modernizasyon çalışmaları ve teknik altyapı yatırımları da uygun yapım işi olarak değerlendirilebilir. İnşaat projelerinin ilgili mevzuata, ruhsatlara ve TKDK teknik şartlarına uygun hazırlanması gerekir.
Mühendislik, mimarlık, danışmanlık, fizibilite ve iş planı hazırlama giderleri belirlenen sınırlar içerisinde destek kapsamına alınabilir. Projenin kamuoyuna duyurulması için yapılması gereken uygun görünürlük harcamaları da proje bütçesine eklenebilir.
İşletmenin kendi enerji tüketimini karşılamaya yönelik güneş enerjisi veya biyogaz yatırımları desteklenebilir. Yenilenebilir enerji sisteminin kapasitesinin işletmenin mevcut veya proje sonrasındaki enerji ihtiyacıyla uyumlu olması gerekir.
Arazi satın alma, mevcut bina satın alma, ikinci el makine ve ekipman, canlı hayvan alımı, vergiler ve işletmenin günlük faaliyet giderleri desteklenmez. Yem, veterinerlik, elektrik, su, personel maaşı ve bakım giderleri yatırım hibesi kapsamında değerlendirilmez.
Başvuru sahibi, destek sözleşmesi imzalanmadan veya harcama uygunluğu oluşmadan önce makine alımı ve yapım işi gerçekleştirmemelidir. Erken yapılan harcamalar uygun kabul edilmeyebilir ve hibe dışında kalabilir.
Yapım işi içeren projelerin uygulama süresi en fazla 18 ay, yapım işi bulunmayan projelerin uygulama süresi ise en fazla dokuz ay olarak belirlenmiştir. Yatırımın belirtilen sürede tamamlanması, faturaların ödenmesi ve ödeme talep paketinin hazırlanması gerekir.
Bir başvuru sahibi, 2021–2027 uygulama döneminde en fazla dört yatırım için destek alabilir. Ancak aynı çağrı döneminde bir başvuru sahibi tarafından birden fazla proje sunulamaz.
Yatırımların program sonunda belirlenen kapasite aralıklarını karşılaması gerekir. Süt ineği işletmelerinde kapasite 10 ile 150 baş, süt veren mandada 5 ile 50 baş, süt veren koyun ve keçide ise 75 ile 800 baş arasında olmalıdır.
Kırmızı et üretiminde besi sığırı kapasitesi 30 ile 250 baş, besi mandası 10 ile 50 baş, koyun ve keçi kapasitesi ise 75 ile 500 baş arasında olmalıdır.
Broyler işletmelerinde kapasite 15.000 ile 100.000 baş arasında belirlenmiştir. Organik broyler üretiminde kapasite 3.000 ile 20.000 baş arasında olabilir. Hindi yetiştiriciliğinde 1.000 ile 10.000, kaz yetiştiriciliğinde ise 400 ile 4.000 başlık kapasite sınırları uygulanmaktadır.
Yumurta tavukçuluğu işletmelerinde kapasite 20.000 ile 100.000 tavuk arasında olmalıdır. Organik yumurta üretimi yapan işletmelerde ise kapasite 2.000 ile 15.000 tavuk arasında uygulanmaktadır.
Mevcut işletmelerin mutlaka kapasite artışı yapması gerekmez. Hayvan refahının iyileştirilmesi, işletmenin başka bir alana taşınması, eski makine ve sistemlerin yenilenmesi veya çevresel koşulların geliştirilmesi amacıyla da başvuru yapılabilir.
Projeler idari kontrol ve uygunluk incelemesinin ardından iş planı değerlendirmesine alınır. Başvurular 100 puan üzerinden değerlendirilir ve bütçe imkânları doğrultusunda en yüksek puanlı projelere öncelik verilir.
Kadın girişimci olmak, genç çiftçi statüsü, üretici örgütü tarafından başvuru yapılması, organik üretim sertifikası ve belirlenen sektörel öncelikler projeye ek puan kazandırabilir. İş planının teknik, mali ve ticari açıdan gerçekçi hazırlanması değerlendirme sonucunu doğrudan etkiler.
Toplam uygun harcaması 350.000 Avro veya altında olan projelerde hibe ödemesi tek taksit hâlinde yapılabilir. Bu tutarın üzerindeki uygun yatırımlarda ödeme en fazla iki taksit şeklinde gerçekleştirilebilir.
Hibe ödemesi yatırım başlamadan önce peşin olarak verilmez. Başvuru sahibi yatırımı kendi finansmanı veya uygun kredi kaynaklarıyla tamamlar, ödeme belgelerini TKDK’ya sunar ve yapılan incelemelerin ardından uygun bulunan hibe tutarı işletmeye ödenir.
Paylaşılan çağrı takvimine göre başvurular 28 Temmuz 2026 tarihinde başlamış olup çevrim içi son başvuru tarihi 31 Ağustos 2026, fiziki evrak teslim tarihi ise 7 Eylül 2026’dır. Proje dosyalarının teknik belgeler, teklifler, izinler ve iş planı nedeniyle son günlere bırakılmaması önemlidir.
Teşvik Akademi olarak yatırım fikrinizin IPARD III 101 tedbirine uygunluğunu sektör, kapasite, yatırım yeri, başvuru sahibi ve bütçe açısından değerlendiriyoruz. Yararlanabileceğiniz destek oranını ve proje puanını artırabilecek kriterleri başvuru öncesinde belirliyoruz.
İş planı, teknik ve mali fizibilite, teklif dosyaları, teknik şartnameler, yapım işi metrajları ve proje bütçesinin hazırlanması süreçlerinde profesyonel danışmanlık sağlıyoruz. Makine, inşaat, otomasyon ve yenilenebilir enerji yatırımlarının aynı proje içerisinde uyumlu şekilde planlanmasına yardımcı oluyoruz.
Başvurunun çevrim içi sisteme yüklenmesi, fiziki dosyanın teslim edilmesi, eksikliklerin tamamlanması, sözleşme işlemleri, yatırım uygulaması, yerinde kontrol ve ödeme talebi süreçlerini uçtan uca takip ediyoruz.
Tarımsal Üretim IPARD Desteği; hayvancılık işletmelerinin modernleşmesi, üretim maliyetlerinin azaltılması, hayvan refahının iyileştirilmesi ve kırsal bölgelerde sürdürülebilir üretimin güçlendirilmesi açısından önemli bir finansman fırsatı sunmaktadır. Teşvik Akademi’nin uzman desteğiyle yatırımınızı doğru kapasite, bütçe ve teknik proje içerisinde hazırlayabilir, başvuru risklerini azaltabilir ve geri ödemesiz hibe imkânından daha etkili biçimde yararlanabilirsiniz.
