TCMB İhracat Genelgesi’nde yapılan değişiklikle, İhracat Bedeli Kabul Belgesi veya Döviz Alım Belgesine bağlanan ihracat bedellerinin en az yüzde 35’inin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına satılması uygulaması 31 Ocak 2027 tarihine kadar devam edecek.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İhracat Genelgesi’nin “Merkez Bankasına satış” başlıklı Geçici 4’üncü maddesi yeniden düzenlendi. Buna göre, 31 Ocak 2027 tarihi dâhil olmak üzere İBKB’ye veya DAB’a bağlanan ihracat bedellerinin en az yüzde 35’i, belgeyi düzenleyen bankaya satılacak.
Banka tarafından alınan döviz, işlem günü için TCMB tarafından ilan edilen döviz alış kuru üzerinden aynı gün Merkez Bankasına aktarılacak. Satışı gerçekleştirilen döviz tutarının tam karşılığı ise ihracatçı firmaya Türk lirası olarak ödenecek.
İhracat bedelleri için genel süre 180 gün
İhracat Genelgesi uyarınca ihracat bedellerinin yurda getirilme süresi, genel olarak fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemiyor. Genelgede, 180 günlük sürenin azami süre olduğu ve bedelin ithalatçı tarafından ödenmesinin ardından doğrudan ve gecikmeksizin yurda getirilmesinin esas olduğu belirtiliyor. Özelliği bulunan ihracat işlemleri ile istisna kapsamındaki ülke ve işlemler için farklı süre ve hükümler uygulanabiliyor.
İhracat bedelinin yurda getirilmesinin ardından firmaların, ilgili bedeli bankalar aracılığıyla İhracat Bedeli Kabul Belgesine (İBKB) veya işlemin niteliğine göre Döviz Alım Belgesine (DAB) bağlamaları gerekiyor.
Yüzde 35 uygulaması devam edecek
İhracat bedellerinin TCMB’ye satışına ilişkin temel oran, 3 Mart 2025 tarihinden itibaren en az yüzde 25 olarak belirlenmişti. Daha sonra geçici düzenlemelerle oran yüzde 35’e yükseltilmiş ve uygulama çeşitli tarihlerde uzatılmıştı.
Son değişiklik, Hazine ve Maliye Bakanlığının 30 Temmuz 2026 tarihli ve 4922313 sayılı yazısına dayanıyor. Böylece daha önce 31 Temmuz 2026 tarihinde sona ermesi öngörülen yüzde 35’lik uygulama, 31 Ocak 2027 tarihine kadar sürdürülecek.
İhracatçı firmalar nelere dikkat etmeli?
Uygulama, düzenlemede belirtilen tarihe kadar İBKB’ye veya DAB’a bağlanan ihracat bedellerini kapsıyor. Bu nedenle ihracatçı firmaların;
- İhracat bedellerinin yurda getirilme sürelerini,
- İBKB ve DAB düzenleme tarihlerini,
- TCMB’ye satılması gereken yüzde 35’lik tutarı,
- Döviz satışından kaynaklanan Türk lirası nakit akışını
dikkatle takip etmeleri önem taşıyor.
Teşvik Akademi Notu: İhracatçıların, bankalarıyla koordinasyon sağlayarak İBKB ve DAB işlemlerini zamanında tamamlamaları ve yüzde 35’lik zorunlu satış tutarını finansal planlamalarına dâhil etmeleri önerilmektedir.
Kaynak: Resmi Gazete
