Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yatırım projelerinin finansman programlarına erişiminde uygulanacak stratejik öncelik ve teknik değerlendirme esaslarında önemli değişikliklere gitti. Yeni düzenlemeyle “Öncelikli Finansman Belgesi” uygulaması hayata geçirilirken, TSP Belgesi ve yeni finansman belgesi için yatırım tutarı, başvuru şartları ve değerlendirme kriterleri yeniden belirlendi. TSP başvurularında asgari yatırım tutarı 1 milyar TL, Öncelikli Finansman Belgesi başvurularında ise 100 milyon TL olacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından, 26 Kasım 2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesine Dair Tebliğ”de değişiklik yapıldı.
Düzenlemeyle birlikte Tebliğe “Öncelikli Finansman Belgesi” tanımı eklendi. Buna göre Öncelikli Finansman Belgesi, Bakanlık tarafından belirlenen öncelik kriterleri doğrultusunda finansman programlarına başvuran projeler için kredi tahsisatının yapılmasının uygun olduğunu gösteren belge olarak tanımlandı.
TSP Belgesine kimler başvurabilecek?
Yeni düzenlemeye göre, aracı bankalara finansman başvurusu yapılmadan önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından TSP Belgesi değerlendirmesi almak isteyen yatırımcıların belirlenen yatırım kategorilerinden biri kapsamında teşvik belgesine sahip olması gerekecek.
Buna göre TSP Belgesi başvuruları, 29 Mayıs 2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda tanımlanan Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında bulunan yatırımlar ile 17 Ekim 2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar kapsamındaki yatırımlar tarafından yapılabilecek.
Ayrıca, Stratejik Öncelikli Ürün Listesi (Ek-1) kapsamında bir ürünün üretilmesini hedefleyen yatırımlar da başvuru yapabilecek.
TSP değerlendirmesine, Teknoloji Alanları Listesinde (Ek-2) yer alan teknoloji alanlarında geliştirme faaliyetleri gerçekleştirilmesini, bu teknolojilere dayalı sistemlerin üretilmesini veya üretim süreçlerinde söz konusu teknolojilerin yoğun biçimde kullanılmasını amaçlayan projeler de dahil edilecek.
Bunun yanında, Kritik Hammadde Listesinde (Ek-3) bulunan elementlerin elde edilmesi, işlenmesi veya yüksek katma değer sağlayacak süreçlerden geçirilmesini hedefleyen yatırım projeleri de TSP Belgesi için başvuru yapabilecek.
İmalat sanayine Öncelikli Finansman Belgesi imkânı
Tebliğ değişikliğiyle getirilen en önemli yeniliklerden biri ise Öncelikli Finansman Belgesi oldu.
Aracı bankalara finansman başvurusu yapılmadan önce Bakanlıktan Öncelikli Finansman Belgesi almak isteyen yatırımcıların, imalat sanayine yönelik bir yatırım teşvik belgesine sahip olması gerekecek.
Böylece imalat sanayindeki yatırımlar için TSP sisteminden ayrı olarak daha geniş kapsamlı yeni bir finansmana erişim mekanizması oluşturulmuş oldu.
Bazı projelerde teşvik belgesi olmadan başvuru yapılabilecek
Yeni düzenleme, yatırım teşvik mevzuatı kapsamındaki desteklerden yararlanma imkânı bulunmayan yatırımcılara yönelik bir istisna da getiriyor.
Buna göre bu yatırımcılar, Stratejik Öncelikli Ürün Listesi, Teknoloji Alanları Listesi veya Kritik Hammadde Listesi kapsamına giren projeleri için halihazırda düzenlenmiş bir yatırım teşvik belgesi bulunmasa dahi başvuru yapabilecek.
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi veya proje bazlı devlet yardımları kapsamındaki projelerden davet mektubu verilenler ile destek kararı alınmış olanlar da teşvik belgesi henüz düzenlenmemiş olsa bile başvuru yapabilecek ve bu projelerin ön başvuruları değerlendirilebilecek.
Ancak söz konusu projelerde kesin başvuru değerlendirmesi, yatırım teşvik belgesinin düzenlenmesinden sonra gerçekleştirilecek.
Bankaya başvuruda Bakanlık belgesi zorunlu olacak
Finansman Programından yararlanmak isteyen yatırımcıların, öncelikle Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının değerlendirmesinden geçmesi gerekecek.
Bakanlık değerlendirmesinin ardından yatırımcıların alacağı TSP Belgesi veya Öncelikli Finansman Belgesiyle birlikte aracı bankaya finansman başvurusu yapması zorunlu olacak.
Projeleri için finansman başvurusu öncesinde Bakanlık değerlendirmesi almak isteyen yatırımcılar, başvurularını Bakanlık tarafından oluşturulan elektronik portal üzerinden gerçekleştirecek.
TSP için 1 milyar TL, Öncelikli Finansman için 100 milyon TL sınırı
Düzenlemeyle projeler için asgari yatırım tutarları da yeniden belirlendi.
Başvuru tarihi itibarıyla Ar-Ge harcamaları dahil öngörülen toplam yatırım tutarının;
TSP Belgesi başvurularında en az 1 milyar TL, Öncelikli Finansman Belgesi başvurularında ise en az 100 milyon TL olması gerekecek.
TSP Belgesi için başvuru yapan yatırımcılara ayrıca mali yeterlilik şartı getirildi.
Buna göre yatırımcının son verilen mali yıl bilançosunda yer alan özkaynak veya ödenmiş sermaye tutarının en az 50 milyon TL olması şartı aranacak.
Aynı finansman için faiz veya kâr payı desteği verilmeyecek
Finansman Programından yararlanan yatırımcılar, söz konusu finansman kullanımlarından kaynaklanan faiz veya kâr payı ödemeleri için aynı yatırım teşvik belgesi kapsamında ayrıca faiz veya kâr payı desteğinden yararlanamayacak.
Böylece aynı finansman için birden fazla destek mekanizmasının birlikte kullanılmasının önüne geçilecek.
Stratejik stok yatırımları da proje büyüklüğüne eklenebilecek
Teknik Komitenin uygun görmesi halinde, proje sahibinin yatırım konusu nihai ürün veya ara girdilere ilişkin stratejik stoklar için yapacağı yatırım tutarı da TSP proje büyüklüğünün hesaplanmasına dahil edilebilecek.
Bu kapsamda özellikle kritik ürün, ara malı ve girdiler için yapılacak stok yatırımları da projenin toplam büyüklüğünün belirlenmesinde dikkate alınabilecek.
Birden fazla finansman programından yalnızca biri seçilebilecek
Tebliğe göre, aynı anda birden fazla Finansman Programı için teknik değerlendirme süreci yürütülmesi durumunda yatırımcılar bu programlardan yalnızca birine başvuru yapabilecek.
TSP başvurularını Teknik Komite puanlayacak
Tebliğin değerlendirme sürecini düzenleyen hükümlerinde de değişiklik yapıldı.
Finansman başvurusu öncesinde yatırım projesine ilişkin TSP Belgesi almak için Bakanlığa yapılan başvurular Teknik Komite tarafından puanlanacak.
Değerlendirme sonucunda başvuru sahibi yatırımcıya bildirim yapılacak.
Öncelikli Finansman Belgesinde farklı değerlendirme sistemi
Öncelikli Finansman Belgesi başvurularında ise TSP Belgesi için uygulanan değerlendirme süreci geçerli olmayacak.
Tebliğin Ek-5’inde belirlenen teşvik programları kapsamında düzenlenmiş yatırım teşvik belgesine sahip yatırımlar için herhangi bir ek değerlendirme yapılmadan Öncelikli Finansman Belgesi düzenlenecek.
Ek-5 kapsamı dışındaki Öncelikli Finansman Belgesi başvurularında ise Tebliğin Ek-6’sında yer alan kriterlere göre puanlama yapılacak.
Bu değerlendirmede 50 veya üzerinde puan alan projeler için Öncelikli Finansman Belgesi düzenlenecek.
Limit dolarsa başvurular puana göre sıralanabilecek
Finansman Programının sona ermesi, durdurulması veya programa tahsis edilen limitlerin dolması halinde Bakanlık tarafından yapılacak duyuru doğrultusunda yeni başvuruların alınmasına son verilebilecek.
Gerekli görülmesi halinde mevcut Öncelikli Finansman Belgesi başvuruları içerisinden puanlama yapılan projeler arasında sıralama gerçekleştirilebilecek.
Bu durumda projeler, en yüksek puandan başlanarak değerlendirilebilecek.
Tebliğe yeni ekler eklendi
Düzenleme kapsamında Tebliğe yeni ekler de ilave edildi.
Yeni sistemde Stratejik Öncelikli Ürün Listesi, Teknoloji Alanları Listesi ve Kritik Hammadde Listesinin yanı sıra Öncelikli Finansman Belgesine ilişkin teşvik programları ile puanlama kriterleri de Tebliğin ekleri üzerinden uygulanacak.
Düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girdi
Tebliğ değişikliği, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütecek.
Kaynak: Resmi Gazete
