Giriş
SCAN (Supplier Compliance Audit Network), özellikle ABD merkezli büyük perakendecilerin (Walmart, Target, Costco, Lowe’s, Macy’s, Kohl’s vb.) ortaklaşa kurduğu tedarikçi sosyal uyum denetim platformudur.
SCAN, işçi hakları, iş sağlığı ve güvenliği, zorla çalıştırma, çocuk işçi, ayrımcılık, çalışma saatleri ve ücret gibi konuları bağımsız denetimlerle kontrol eder. Denetim sonuçları tüm üye markalar tarafından tek rapor üzerinden paylaşılır, böylece tedarikçiler aynı denetimi birden çok kez yaptırmak zorunda kalmaz.
SCAN’in Temel Amacı
Tekrarlanan denetimleri azaltmak, maliyetleri düşürmek ve etik ticaret standartlarını yükseltmek. SCAN, amfori BSCI, Sedex SMETA, ICS, WRAP gibi diğer platformlarla benzer hedefler taşır ancak özellikle Walmart ve ABD pazarına satış yapan tedarikçiler için zorunludur.
SCAN Denetiminde İncelenen Ana Başlıklar
- Çocuk işçi ve zorla çalıştırma yasağı
- Çalışma saatleri (maks. 60 saat/hafta, haftada en az 1 gün tatil)
- Ücret ve yan haklar (asgari ücretin üzerinde)
- İş sağlığı ve güvenliği (yangın güvenliği, acil çıkış, PPE)
- Ayrımcılık yasağı
- Sendika ve toplu sözleşme özgürlüğü
- Çevre yönetimi (atık, kimyasal yönetim)
- Yolsuzluk ve rüşvet önleme
SCAN Denetim Süreci
- Kayıt: Tedarikçi SCAN platformuna davet edilir veya doğrudan kayıt olur.
- Ön Değerlendirme: Self-Assessment Questionnaire (SAQ) doldurulur.
- Denetim Planlama: Bureau Veritas, UL, Intertek, SGS gibi akredite kuruluşlardan biri seçilir.
- Yerinde Denetim: 1-3 gün süren denetim (ilan edilmeden veya yarı-ilanlı).
- Raporlama: Bulgular (Critical, Major, Minor) sınıflandırılır ve SCAN platformuna yüklenir.
- Düzeltici Faaliyet Planı (CAP): 30-90 gün içinde eksiklikler kapatılır.
- Onay: Rapor yeşil/sarı/kırmızı olarak işaretlenir.
SCAN Renk Kodları ve Sonuçları
| Renk | Anlam | Sonuç |
|---|---|---|
| Yeşil | Tam uyum | Sipariş devam eder |
| Sarı | Düşük-orta risk | CAP ile düzeltme |
| Kırmızı | Yüksek risk / Kritik bulgu | İş ilişkisi askıya alınabilir |
SCAN’in Avantajları
- Tek denetimle birden çok ABD’li müşteri kabul eder
- Denetim maliyeti ve zamanı azalır
- Walmart, Target gibi devlerle çalışmanın kapısını açar
- Sosyal uyum riski minimize edilir
- Raporlar tüm üye markalarla otomatik paylaşılır
SCAN vs. Diğer Sosyal Denetim Platformları
| Platform | Ana Müşteriler | Zorunluluk |
|---|---|---|
| SCAN | Walmart, Target, Costco | ABD pazarı için zorunlu |
| BSCI (amfori) | Avrupa markaları | Avrupa için yaygın |
| Sedex SMETA | İngiltere ve global | Çok yaygın |
Sonuç
SCAN Sertifikası, özellikle Walmart ve ABD pazarına ihracat yapan üreticiler için vazgeçilmez bir sosyal uyum belgesidir. Tek denetimle birden fazla büyük markanın gerekliliklerini karşılamak, hem maliyet hem de zaman açısından büyük avantaj sağlar. SCAN uyumlu bir fabrika, etik üretim yaptığını bağımsız olarak kanıtlar ve uzun vadeli iş ilişkilerinin temelini oluşturur.
