Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ev sahipliğinde, 2 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilen “Yerli Malı Belgelendirme Süreçleri Çalıştayı”, sanayi dünyasının ve özellikle otomotiv sektörünün temsilcilerini bir araya getirdi. 1 Ocak 2026’da resmen yürürlüğe giren Yeni Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10) çerçevesindeki uygulamalar ve belgelendirme kriterleri masaya yatırıldı.
Sanayide %51 Yerlilik Şartı Korunuyor
Yeni Tebliğ ile birlikte, bir sanayi ürününün “Yerli Malı” kabul edilebilmesi için temel kriterler netleştirildi. Buna göre:
Yerli Katkı Oranı: Ürünün yerli katkı oranının en az %51 olması zorunluluğu devam ediyor.
Sanayi Sicil Belgesi: Ürünün, Sanayi Sicil Belgesine sahip işletmelerce ve belge içeriğine uygun üretilmesi şartı aranıyor.
Esaslı İşçilik: Üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen son işçiliğin Türkiye’de yapılması gerekiyor.
Yazılım Sektörüne %100 Yerlilik Avantajı
Yeni düzenleme, dijital dönüşümü desteklemek amacıyla yazılım ürünlerine özel bir statü tanıyor. Bakanlık tarafından verilen Teknolojik Ürün Belgesi’ne sahip yazılımlar, doğrudan %100 Yerli Katkı Oranı ile değerlendirilerek Yerli Malı Belgesi alabilecek.
Otomotiv Sektörü İçin Kritik Erteleme (1 Temmuz 2026)
Çalıştayın en önemli gündem maddelerinden biri, otomotiv sektörüne tanınan geçiş süreci oldu. Tebliğe eklenen geçici madde uyarınca; otomotiv sektörü nihai ürünleri için yerli katkı oranı hesaplamasında yeni hükümlerin uygulanması 1 Temmuz 2026 tarihine kadar ertelendi. Bu süre zarfında üreticilerin yeni sisteme adaptasyonu hedefleniyor.
Denetim ve Teknik Uzmanlık Süreçleri Sıkılaşıyor
Yeni dönemde belgelendirme süreçlerinin şeffaflığı ve doğruluğu için kontrol mekanizmaları artırılıyor:
Teknik ve Mali Uzman Onayı: Başvuru dosyaları artık hem teknik uzmanlar (mühendislik vb. lisans mezunu eksperler) hem de mali uzmanlar (SMMM/YMM) tarafından titizlikle incelenecek.
Yıllık Ara Kontroller: Düzenlenen belgelerin en az %5’i her yıl rastgele ara kontrole tabi tutulacak.
Ağır Yaptırımlar: Yanıltıcı beyanda bulunan üreticiler, 1 yıl boyunca aynı ürün için yeni başvuru yapamayacak.
Yerli Malı Belgesi Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
| Kriter | Detay |
|---|---|
| Belge Geçerlilik Süresi | Düzenleme tarihinden itibaren 1 yıl geçerlidir. |
| Teknolojik Ürün Bonusu | Teknolojik Ürün Belgesi olan nihai ürünlere hesaplamada +10 puan eklenir. |
| Zorunlu Girdi Listesi | Bakanlığın belirlediği “Zorunlu Yerli Girdi Listesi”ndeki ürünlerin yerli kullanımı şarttır. |
| Geri Dönüşüm | Lisanslı tesislerde geri dönüşümle elde edilen girdiler %100 yerli kabul edilir. |
Kaynak: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
