TÜBİTAK 1501 ve 1507 Ar-Ge Programları 2026 Yılı 2. Çağrıları Yayınlandı

TÜBİTAK 1501 ve 1507 destekleri 2026 yılı ikinci çağrıları, yeni ürün, yazılım, süreç veya üretim teknolojisi geliştiren KOBİ’lere önemli bir finansman fırsatı sunuyor. Her iki program kapsamında uygun bulunan Ar-Ge harcamaları geri ödemesiz hibe ile destekleniyor.

2026/2 çağrıları 20 Temmuz 2026 tarihinde açıldı. Başvurulara yalnızca Türkiye’de yerleşik, KOBİ niteliğindeki sermaye şirketleri katılabiliyor. Şahıs işletmeleri bu programlara başvuramıyor.

Bu rehberde TÜBİTAK 1501 ve 1507 programlarının başvuru tarihlerini, destek oranlarını, bütçe limitlerini, uygun proje türlerini, desteklenen giderleri ve değerlendirme sürecini ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Önemli: İlk kez başvuru yapacak şirketlerin kuruluş bazlı ön kayıt işlemlerini son güne bırakmaması önerilir. Proje başvuruları aktif e-imza kullanılarak PRODİS üzerinden gönderilmektedir.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Başvuru Tarihleri

2026 yılı ikinci dönem çağrılarının ön kayıt ve proje başvurusu son tarihleri aşağıdaki gibidir:

Daha önce TÜBİTAK kuruluş bazlı ön kaydı onaylanan firmaların yeniden ön kayıt yaptırmasına gerek bulunmamaktadır. Ortaklı projelerde ise projeye katılan her şirketin ayrı bir kuruluş bazlı ön kayıt onayına sahip olması gerekir.

TÜBİTAK 1501 ile 1507 Arasındaki Fark Nedir?

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları aynı temel amaca hizmet etse de proje büyüklüğü, şirketin Ar-Ge deneyimi, bütçe limiti ve proje süresi bakımından birbirinden ayrılır.

TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı

TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı, Ar-Ge proje tecrübesi sınırlı olan veya TÜBİTAK destek sistemine ilk kez girecek KOBİ’ler için tasarlanmıştır.

TÜBİTAK 1507 desteğinin temel özellikleri

• Programa yalnızca KOBİ niteliğindeki sermaye şirketleri başvurabilir.
• Şahıs işletmeleri başvuru yapamaz.
• Destek oranı genel olarak %75’tir.
• Proje bütçesi en fazla 3.500.000 TL olabilir.
• Proje süresi en fazla 18 aydır.
• Firmanın ilk beş projesinin desteklenmesi amaçlanır.
• İlk beş proje içerisinde en az iki ortaklı proje bulunmasına ilişkin kural uygulanır.

Yenilik, teknoloji veya ticarileşme potansiyeli güçlü olmasına rağmen yeterince açık anlatılamayan bazı 1507 projeleri, “geliştirilebilir proje” kapsamında revizyona açılabilir.

TÜBİTAK 1507 kimler için daha uygundur?

• İlk kez TÜBİTAK projesi hazırlayan şirketler,
• Ar-Ge departmanı yeni kurulan KOBİ’ler,
• Daha sınırlı bütçeyle ürün veya prototip geliştiren firmalar,
• Bir ürünün ilk ticari prototipini hazırlayan girişimler,
• Yazılım, makine, elektronik veya medikal cihaz geliştiren işletmeler,
• Kimya, gıda teknolojileri veya yeni üretim yöntemleri üzerinde çalışan KOBİ’ler.

TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı

TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı, daha yüksek bütçeli, teknik açıdan daha karmaşık ve ileri seviyedeki Ar-Ge projelerine yöneliktir.

TÜBİTAK 1501 desteğinin temel özellikleri

• 2026/2 çağrısında yalnızca KOBİ niteliğindeki sermaye şirketleri başvurabilir.
• Proje süresi normal şartlarda en fazla 24 aydır.
• TÜBİTAK katkısı proje başına en fazla 20 milyon TL’dir.
• Destek oranı şirketin daha önce desteklenen proje sayısına göre belirlenir.

Prototip geliştirme, klinik test veya uzun süreli doğrulama çalışmaları gibi gerekçelerin bulunması durumunda proje süresi TÜBİTAK’ın uygun görmesiyle bir defaya mahsus uzatılabilir. Bu durumda toplam proje süresi en fazla 36 aya çıkabilir.

TÜBİTAK 1501 destek oranları

2026/2 çağrısının en önemli değişikliklerinden biri, 1501 programındaki destek oranlarının firma bazında kademeli hâle getirilmesidir:

• Firmanın ilk beş desteklenen projesi: %75 destek oranı
• Firmanın altıncı ve sonraki desteklenen projeleri: %60 destek oranı

Proje sayısı hesaplanırken şirketin 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren sözleşmesi imzalanan projeleri dikkate alınır. 1505, 1512/1812, 1831 ve 1702 programlarında desteklenen projeler bu hesaba dahil edilmez. 1707 ve 1711 programlarında ise yalnızca tedarikçi kuruluşun desteklenen projeleri dikkate alınır.

Başvuru sırasında belirlenen destek oranı, proje süresi boyunca değişmez.

Örnek: Bir şirketin 1 Ocak 2020 tarihinden sonra desteklenen üç projesi bulunuyorsa yeni proje ilk beş proje içerisinde değerlendirilerek %75 destek oranından yararlanabilir. Beş projesi daha önce desteklenen bir şirketin altıncı projesinde ise destek oranı %60 olur.

TÜBİTAK 1501 kimler için daha uygundur?

• Daha yüksek bütçeli Ar-Ge projesi bulunan KOBİ’ler,
• Yerleşik teknik ekibi ve Ar-Ge altyapısı bulunan işletmeler,
• Karmaşık makine veya elektronik sistem geliştiren şirketler,
• Yazılım platformu ya da medikal ürün geliştiren firmalar,
• Uzun test, validasyon veya pilot üretim çalışmaları yürüten işletmeler,
• Sertifikasyon çalışması gerektiren projeler,
• Üniversite veya araştırma merkeziyle çalışan şirketler,
• İhracat potansiyeli yüksek ürün geliştiren KOBİ’ler,
• İthal teknolojileri yerlileştirmeyi hedefleyen işletmeler.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Kapsamında Hangi Projeler Desteklenir?

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programlarında projenin yalnızca yeni bir ürün fikrine dayanması yeterli değildir. Projede çözülmesi gereken teknik bir problem, teknolojik belirsizlik, sistematik geliştirme faaliyetleri ve ölçülebilir başarı kriterleri bulunmalıdır.

Programlar kapsamında desteklenebilecek başlıca çalışmalar şunlardır:

• Yeni bir ürün, makine, cihaz, sistem veya yazılım geliştirilmesi,
• Mevcut bir ürünün teknik özelliklerinin önemli ölçüde iyileştirilmesi,
• Ürün kalitesini veya standardını yükselten yeni tekniklerin geliştirilmesi,
• Teknik belirsizlik ve Ar-Ge içeren maliyet azaltıcı yöntemlerin geliştirilmesi,
• Yeni üretim teknolojileri ve üretim süreçlerinin oluşturulması,
• Pazardaki bir ihtiyaca yönelik ticari prototip geliştirilmesi,
• İthal edilen veya yurt dışına bağımlı olunan teknolojilerin yerlileştirilmesi.

Çağrılar sektör ve teknoloji alanı bakımından genel olarak açıktır. Bununla birlikte TÜBİTAK’ın 2026–2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları ile uyumlu projeler değerlendirmede avantaj elde edebilir.

Desteklenmeyen veya Ret Riski Yüksek Projeler

Aşağıdaki özellikleri taşıyan başvurular, hakem değerlendirmesine gönderilmeden veya kurul aşamasında reddedilebilir:

• Ar-Ge çalışmalarının proje başvurusundan önce tamamlanmış olması,
• Çözülmesi gereken gerçek bir teknik veya teknolojik belirsizlik bulunmaması,
• Hazır bir ürünün satın alınması, kurulması ya da basit şekilde uyarlanması,
• Çalışmanın rutin bir web sitesi, mobil uygulama veya otomasyon projesinden oluşması,
• Projenin ağırlıklı olarak makine yatırımı veya üretim hattı kurulumu niteliğinde olması,
• Ar-Ge faaliyetlerinin tamamının başka bir firmaya yaptırılması,
• Proje çıktısının ekonomik değere veya ticarileşmeye dönüşme ihtimalinin bulunmaması,
• Bütçenin Ar-Ge faaliyetleriyle uyumsuz ve gerçekçilikten uzak olması,
• Proje ekibinde gerekli eğitim veya deneyime sahip şirket çalışanının bulunmaması.

Başvuruda mevcut teknik durum, çözülmesi gereken problem, alternatif yöntemler, teknik riskler, deney planları, test süreçleri ve ölçülebilir başarı kriterleri açıkça gösterilmelidir.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Desteklenen Giderler

Her iki programda da sağlanan destek geri ödemesiz hibedir. Destek tutarı, onaylanan proje bütçesi ve gerçekleşen uygun harcamalar üzerinden hesaplanır.

Bir harcamanın desteklenebilmesi için proje faaliyetleriyle doğrudan ilişkili, gerekli, belgelendirilebilir ve teknik çıktıya katkı sağlayan nitelikte olması gerekir.

1. Personel giderleri

Projede görev alan mühendis, yazılımcı, tekniker, araştırmacı ve diğer teknik personelin ücret maliyetleri desteklenebilir.

Personelin:

• Şirket çalışanı olması,
• Projede tanımlanmış bir görev üstlenmesi,
• Çalışma süresinin proje faaliyetleriyle uyumlu olması,
• SGK ve bordro kayıtlarının uygun şekilde tutulması gerekir.

Şirket sahipleri ve ortakları da projede fiilen görev almaları hâlinde proje personeli olarak gösterilebilir. Uygun bulunan ücret maliyetleri destek kapsamına alınabilir.

2. Seyahat giderleri

Proje personelinin Ar-Ge faaliyetleriyle doğrudan bağlantılı seyahatleri desteklenebilir. Satış, pazarlama veya rutin müşteri ziyareti niteliğindeki seyahatler destek kapsamında değerlendirilmez.

3. Alet, teçhizat ve cihaz giderleri

Prototip geliştirme, deney, test, ölçüm veya doğrulama faaliyetlerinde kullanılacak makine ve cihazlar desteklenebilir.

Ancak projenin yalnızca makine satın alma veya üretim hattı kurma yatırımına dönüşmemesi gerekir. Satın alınacak cihazın Ar-Ge faaliyetleriyle doğrudan ilişkisi başvuruda açıklanmalıdır.

4. Yazılım ve yayın giderleri

Projede kullanılması zorunlu olan aşağıdaki giderler desteklenebilir:

• Yazılım lisansları,
• Simülasyon ve tasarım programları,
• Teknik veri tabanları,
• Bilimsel ve teknik yayınlar.

Standart ofis yazılımları, genel muhasebe programları ve rutin işletme yazılımları genellikle Ar-Ge gideri olarak kabul edilmez.

5. Malzeme ve sarf giderleri

Prototip, numune, deney, test ve doğrulama çalışmalarında kullanılacak şu malzemeler destek kapsamına alınabilir:

• Ham maddeler,
• Elektronik bileşenler,
• Mekanik parçalar,
• Kimyasallar,
• Laboratuvar sarf malzemeleri,
• Prototip üretiminde kullanılacak malzemeler.

6. Danışmanlık ve teknik hizmet alımları

Şirket bünyesinde bulunmayan belirli uzmanlıklara yönelik teknik hizmetler desteklenebilir. Bunlar arasında şunlar yer alır:

• Ürün veya sistem tasarımı,
• Mühendislik analizleri,
• Test ve laboratuvar analizleri,
• Sertifikasyon öncesi teknik çalışmalar,
• Yazılım veya algoritma geliştirme desteği,
• Patent araştırmaları.

Ar-Ge faaliyetlerinin tamamı dışarıdaki bir firmaya devredilemez. Projenin temel teknik bilgi birikiminin ve geliştirme faaliyetlerinin başvuru sahibi şirkette oluşması gerekir.

Mühendislik, yazılım geliştirme, tasarım, test, analiz ve doğrulama gibi doğrudan teknik katkı sağlayan danışmanlıklar desteklenebilir. Proje yazımı, hibe danışmanlığı, mali müşavirlik, hukuk, muhasebe, pazarlama ve yönetim danışmanlığı gibi idari veya ticari hizmetler destek kapsamında değerlendirilmez.

7. Üniversite ve araştırma kuruluşlarından alınan hizmetler

Üniversitelerden, araştırma altyapılarından, kamu araştırma merkezlerinden ve enstitülerden alınan test, analiz, tasarım ve teknik araştırma hizmetleri desteklenebilir.

Hizmetin yalnızca TÜBİTAK tarafından belirlenmiş bir kurumdan alınması zorunlu değildir. Hizmet sağlayıcının yeterli teknik yetkinliğe sahip olması ve alınan hizmetin proje faaliyetlerine doğrudan katkı sağlaması gerekir.

TÜBİTAK 2026/2 Çağrısında Neler Değişti?

1501 destek oranları kademeli hâle getirildi

2026/2 çağrısıyla birlikte TÜBİTAK 1501 destek oranı, şirketin daha önce desteklenen proje sayısına göre %75 veya %60 olarak uygulanmaya başladı. Ayrıca proje başına sağlanabilecek TÜBİTAK katkısı 20 milyon TL ile sınırlandırıldı.

Ticarileşme performansının etkisi artırıldı

Geçmiş projelerin ticarileşme performansına bağlı olarak verilen puan aralığı önceki çağrılarda -1 ile +5 arasındaydı. 2026/2 çağrısında bu aralık -5 ile +5 olarak değiştirildi.

Geçmiş TÜBİTAK projelerini ticarileştiremeyen veya ticarileşme raporlarında zayıf performans gösteren firmalar daha yüksek puan kaybı yaşayabilir.

Bu nedenle daha önce proje tamamlayan firmaların aşağıdaki sonuçları doğru ve belgeli biçimde raporlaması önemlidir:

• Satış gelirleri,
• İhracat sonuçları,
• Lisanslama gelirleri,
• Yeni istihdam,
• Ürünün pazara çıkışı,
• Müşteri ve sipariş bilgileri.

Öncelikli Ar-Ge konuları güncellendi

Yeni çağrıda 2024–2025 dönemi yerine 2026–2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları kullanılmaya başlandı.

Endüstride Teknolojik Sıçrama ve Dijital Liderlik başlıklarıyla uyumlu bazı projeler 5 ek puan kazanabilir. Yeşil Dönüşüm başlıkları ise bu özel 5 puan uygulamasının dışında tutulmuştur.

Yapay zekâ, ileri üretim, robotik, otomasyon, dijital ikiz, siber güvenlik ve veri teknolojileri geliştiren firmalar bu düzenlemeden avantaj sağlayabilir. Ancak projenin yalnızca başlık olarak öncelikli alana benzemesi yeterli değildir. Teknik hedeflerin ve performans göstergelerinin çağrı dokümanıyla somut biçimde eşleştirilmesi gerekir.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Projeleri Nasıl Değerlendirilir?

Proje başvuruları üç temel boyut üzerinden değerlendirilir.

1. Endüstriyel Ar-Ge içeriği, teknoloji düzeyi ve yenilikçi yön

• Projenin çözmeyi hedeflediği teknik problem,
• Mevcut çözümlerden farkı,
• Teknolojik yenilik düzeyi,
• Ar-Ge yöntemi,
• Teknik belirsizlikler,
• Deney ve test planları değerlendirilir.

2. Proje planı ve şirket altyapısının uygunluğu

• İş paketleri ve proje takvimi,
• Personelin teknik yetkinliği,
• Şirketin teknik altyapısı,
• Bütçenin gerçekçiliği,
• Risk yönetimi,
• Dışarıdan alınacak hizmetlerin kapsamı incelenir.

3. Ekonomik yarar ve ulusal kazanım

• Hedef pazar,
• Satış ve ihracat potansiyeli,
• İthal ikamesi,
• Rekabet avantajı,
• Ticarileşme planı,
• Yeni istihdam,
• Katma değer ve ülke ekonomisine katkı değerlendirilir.

Kurul değerlendirmesinde eşik değer 60 puandır. Ancak toplam puanın 60’ın üzerinde olması tek başına yeterli olmayabilir. Projenin üç değerlendirme boyutundan birinde eşik seviyesinde veya altında kalması ret sonucuna yol açabilir.

Ek puanlar yalnızca temel değerlendirme eşiklerini geçen projelere uygulanır.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Başvurusu Nasıl Yapılır?

1. Şirket ve proje uygunluk analizi

Başvuru hazırlığına başlamadan önce şu sorular cevaplanmalıdır:

• Proje gerçek bir teknik belirsizlik içeriyor mu?
• Ürün veya süreç mevcut çözümlerden hangi yönleriyle ayrılıyor?
• Proje bütçesi ve kapsamı 1507’ye mi, 1501’e mi daha uygun?
• Şirket bünyesinde yeterli teknik personel bulunuyor mu?
• Projenin satış ve ticarileşme potansiyeli var mı?
• Proje faaliyetleri henüz tamamlanmamış durumda mı?

Yanlış program seçimi, projenin kapsam ve bütçe açısından zayıf değerlendirilmesine neden olabilir.

2. Kuruluş bazlı ön kayıt

İlk kez başvuracak şirketler PRODİS üzerinden kuruluş bazlı ön kayıt işlemi gerçekleştirir. Ön kayıt için aktif e-imza gerekir.

Ortaklı projelerde her şirketin ayrı ayrı ön kayıt onayına sahip olması zorunludur. Daha önce ön kayıt onayı bulunan kuruluşların yeniden başvuru yapmasına gerek yoktur.

3. Proje önerisinin hazırlanması

Proje önerisinde aşağıdaki konular ayrıntılı olarak açıklanır:

• Projenin amacı,
• Teknik problem ve ihtiyaç,
• Mevcut teknolojik durum,
• Projenin yenilikçi yönü,
• İş paketleri,
• Teknik yöntem,
• Ölçülebilir başarı kriterleri,
• Proje ekibi,
• Teknik ve ticari riskler,
• Proje bütçesi,
• Pazar ve ticarileşme planı,
• Ekonomik ve ulusal kazanımlar.

4. Kuruluş yetkilisi ve e-imza onayı

Projenin ilk bölümü firma kullanıcısı tarafından hazırlanarak kuruluş yetkilisinin onayına gönderilir. Diğer bölümler tamamlandıktan sonra proje önerisi e-imza ile TÜBİTAK’a iletilir.

5. Ön değerlendirme

TÜBİTAK ön değerlendirme aşamasında başvurunun şekil şartlarını, firma uygunluğunu, proje ekibini, Ar-Ge niteliğini ve bütçe-faaliyet uyumunu inceleyebilir.

Teknik açıklamaları yetersiz olan veya Ar-Ge niteliği taşımadığı değerlendirilen projeler hakeme gönderilmeden reddedilebilir.

6. Hakem değerlendirmesi

Uygun bulunan projeler için konusunda uzman hakemler görevlendirilir. Hakemler proje dokümanını inceler ve gerektiğinde firma ziyareti veya çevrim içi görüşme gerçekleştirir.

Firma ekibinin görüşmede şu konuları doğrudan açıklayabilmesi gerekir:

• Teknik problem,
• Projenin yenilikçi yönü,
• Geliştirme yöntemi,
• Rakip çözümlerden farkı,
• İş paketleri,
• Bütçe,
• Ticarileşme planı.

7. Kurul ve nihai karar

Hakem raporları ilgili teknoloji grubunun kurulunda değerlendirilir. Proje:

• Doğrudan kabul edilebilir,
• Bütçesi veya kapsamı azaltılarak kabul edilebilir,
• Revizyona açılabilir,
• Reddedilebilir.

Proje Kabul Edildikten Sonra Süreç Nasıl İlerler?

Sözleşmenin imzalanması

Destek kararı sonrasında TÜBİTAK ile şirket arasında proje sözleşmesi imzalanır. Sözleşme ve destek kararında iş paketleri, süre, bütçe, personel, harcama kalemleri ve destek oranı belirlenir.

Projenin yürütülmesi

Şirket projeyi onaylanan iş planına uygun şekilde yürütür. Proje süresince aşağıdaki kayıtların düzenli tutulması gerekir:

• Personel kayıtları,
• Bordro ve SGK belgeleri,
• Faturalar ve ödeme belgeleri,
• Teknik çalışma kayıtları,
• Test ve analiz sonuçları,
• Prototip fotoğrafları,
• Yazılım sürüm ve geliştirme kayıtları,
• Satın alma belgeleri.

Altı aylık raporlama

Firma, altışar aylık dönemlerde Ar-Ge Yardımı İstek Formu hazırlayarak teknik ilerlemeyi ve gerçekleşen harcamaları TÜBİTAK’a bildirir.

Görevlendirilen izleyici teknik faaliyetleri inceler. Mali giderlerin uygunluğu kontrol edildikten sonra destek ödemesi gerçekleştirilir.

Değişiklik talepleri

Personel değişikliği, bütçe aktarımı, iş paketi değişikliği, cihaz değişikliği veya süre uzatımı gibi durumlarda TÜBİTAK’a zamanında değişiklik talebi sunulmalıdır.

Değişikliklerin önce fiilen uygulanıp daha sonra bildirilmesi, destek kaybına yol açabilir.

Proje sonuç raporu ve ticarileşme takibi

Proje tamamlandığında teknik ve mali raporlarla birlikte proje sonuç raporu hazırlanır. Geliştirilen ürün, prototip, yazılım, sistem veya sürecin başarı kriterlerine ulaşıp ulaşmadığı açıklanır.

Proje sonrasında TÜBİTAK aşağıdaki ticarileşme sonuçlarını takip eder:

• Çıktının satışa dönüşüp dönüşmediği,
• Elde edilen gelir,
• İhracat yapılıp yapılmadığı,
• Yeni istihdam oluşturulup oluşturulmadığı,
• Lisanslama veya fikrî mülkiyet sonucu doğup doğmadığı.

2026/2 çağrısında geçmiş ticarileşme performansının yeni başvurulara -5 ile +5 puan arasında etki edebilmesi nedeniyle proje sonrası raporlama daha önemli hâle gelmiştir.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Hangi Şirketler İçin Önemli Bir Fırsattır?

Programlar özellikle aşağıdaki alanlarda kendi teknolojisini veya ürününü geliştiren KOBİ’ler açısından önemli bir finansman fırsatı sunmaktadır:

• Yazılım ve teknoloji şirketleri,
• Yapay zekâ ve veri analitiği firmaları,
• Makine ve üretim hattı üreticileri,
• Robotik ve otomasyon şirketleri,
• Elektronik kart, sensör ve gömülü sistem üreticileri,
• Medikal cihaz ve sağlık teknolojisi şirketleri,
• Savunma ve havacılık tedarikçileri,
• Yeni malzeme, kimyasal veya kaplama geliştiren üreticiler,
• Gıda teknolojileri ve biyoteknoloji firmaları,
• Enerji verimliliği ve depolama teknolojisi geliştiren şirketler,
• İthal ürün veya teknolojileri yerlileştirmeyi hedefleyen üreticiler.

Yalnızca hazır makine satın almak, üretim kapasitesini artırmak, standart yazılım kullanmak, web sitesi kurmak veya mevcut üretim hattını genişletmek isteyen şirketler için 1501 ve 1507 programları uygun değildir.

TÜBİTAK 2026–2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları

TÜBİTAK, 2026–2028 dönemi için öncelikli Ar-Ge ve yenilik konularını üç ana hedef, 17 öncelikli teknoloji alanı, 47 alt teknoloji grubu ve 414 ayrıntılı Ar-Ge konusu şeklinde yapılandırmıştır.

Projelerin yönelmesi beklenen yedi uygulama odağı da belirlenmiştir. Öncelikli konu listesi, On İkinci Kalkınma Planı ile 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi esas alınarak hazırlanmıştır.

1. Endüstride Teknolojik Sıçrama

Endüstride Teknolojik Sıçrama hedefi altında 175 öncelikli Ar-Ge ve yenilik konusu bulunmaktadır.

Batarya teknolojileri

• Yüksek enerji yoğunluklu batarya hücreleri,
• Yeni nesil batarya kimyaları,
• Batarya yönetim sistemleri,
• Akıllı ve hızlı şarj teknolojileri,
• Elektrikli araç batarya paketleri,
• Batarya güvenliği ve termal yönetim,
• Batarya geri dönüşümü ve ikinci ömür uygulamaları,
• Enerji depolama sistemlerinin şebeke entegrasyonu.

İleri malzeme teknolojileri

• Yüksek performanslı polimerler,
• Mühendislik plastikleri,
• Kompozit ve nanomalzemeler,
• Akıllı ve fonksiyonel malzemeler,
• Kendini onarabilen malzemeler,
• İleri seramikler,
• Metalik malzemeler ve alaşımlar,
• Çok katmanlı ve nanoyapılı kaplamalar,
• Hafif ve yüksek mukavemetli malzemeler.

Katmanlı imalat

• Metal, polimer, kompozit ve seramik katmanlı imalat,
• Yeni baskı malzemelerinin geliştirilmesi,
• Büyük ölçekli ve çok malzemeli üretim,
• Katmanlı imalat için tasarım ve optimizasyon,
• Proses izleme ve hata tespiti,
• Katmanlı imalat sonrası yüzey ve ısıl işlem teknolojileri.

Bu alanda hazır bir üç boyutlu yazıcı satın alınması değil; yeni malzeme, proses, cihaz veya üretim yöntemi geliştirilmesi beklenmektedir.

Medikal teknolojiler

• Yerli ve yenilikçi tıbbi cihazlar,
• Tanı, teşhis ve izleme teknolojileri,
• Biyosensörler ve giyilebilir sağlık teknolojileri,
• Akıllı implantlar,
• Görüntüleme ve cerrahi sistemler,
• Robotik cerrahi ve rehabilitasyon teknolojileri,
• Yapay zekâ destekli klinik karar sistemleri,
• Dijital sağlık uygulamaları,
• Biyomalzemeler ve biyoteknolojik ilaçlar.

Robotik, mekatronik ve otomasyon

• Endüstriyel ve iş birlikçi robotlar,
• Mobil robotlar ve otonom sistemler,
• Robotik manipülatörler,
• Akıllı üretim hatları,
• Esnek otomasyon sistemleri,
• Makine görüşü ve robotik kalite kontrol,
• Tarım, sağlık ve lojistik robotları,
• Afet müdahale robotları.

Yarı iletken ve çip teknolojileri

• Entegre devre tasarımı,
• Yerli mikroişlemci ve mikrodenetleyiciler,
• Güç elektroniği çipleri,
• Sensör ve MEMS teknolojileri,
• Otomotiv ve haberleşme çipleri,
• Yapay zekâ hızlandırıcıları,
• Çip üretim, paketleme, test ve doğrulama sistemleri.

2. Dijital Liderlik

Dijital Liderlik hedefi altında 137 öncelikli Ar-Ge ve yenilik konusu bulunmaktadır.

Yapay zekâ ve veri bilimi

• Üretken yapay zekâ ve büyük dil modelleri,
• Türkçe doğal dil işleme,
• Bilgisayarlı görü,
• Konuşma ve ses teknolojileri,
• Tahminleme ve optimizasyon,
• Açıklanabilir ve güvenilir yapay zekâ,
• Uçta yapay zekâ ve federatif öğrenme,
• Sentetik veri, veri yönetişimi ve anonimleştirme,
• Dijital ikiz ve karar destek sistemleri,
• Sağlık, üretim, tarım ve enerji alanlarında yapay zekâ.

Mevcut bir yapay zekâ hizmetinin veya API’nin standart biçimde yazılıma bağlanması tek başına yeterli olmayabilir. Yeni model, algoritma, veri işleme yöntemi veya teknik olarak doğrulanabilir performans iyileştirmesi geliştirilmesi beklenir.

Siber güvenlik

• Ağ, bulut ve nesnelerin interneti güvenliği,
• Endüstriyel kontrol sistemi güvenliği,
• Kritik altyapı güvenliği,
• Kimlik ve erişim yönetimi,
• Tehdit istihbaratı,
• Zararlı yazılım tespiti,
• Saldırı tespit ve önleme sistemleri,
• Otomotiv ve otonom araç güvenliği,
• Yapay zekâ sistemlerinin güvenliği,
• Kuantum sonrası kriptografi.

Yeni nesil haberleşme

• 5G ve 6G teknolojileri,
• Yeni nesil baz istasyonları,
• Yerli haberleşme donanımları,
• Uydu haberleşmesi,
• Yazılım tanımlı ağlar ve radyolar,
• Düşük gecikmeli haberleşme,
• Araçtan araca ve araçtan altyapıya iletişim,
• Afet ve acil durum haberleşmesi.

3. Yeşil Dönüşüm

Yeşil Dönüşüm hedefi altında 102 öncelikli Ar-Ge ve yenilik konusu bulunmaktadır.

Sektörel yeşil teknolojiler

• Enerji ve kaynak verimliliği,
• Düşük karbonlu üretim süreçleri,
• Su, enerji ve kimyasal tüketiminin azaltılması,
• Plastik geri dönüşümü,
• Endüstriyel simbiyoz,
• Atık ısı geri kazanımı,
• Döngüsel üretim sistemleri,
• Emisyon ölçme, izleme ve azaltma sistemleri.

Tarım teknolojileri

• Hassas tarım ve akıllı sulama,
• Tarımsal sensörler,
• Tarımda yapay zekâ ve görüntü işleme,
• Tarım robotları ve otonom makineler,
• Toprak ve bitki sağlığı izleme,
• Akıllı sera teknolojileri,
• Gıda güvenliği ve izlenebilirlik,
• Su ve gübre kullanımını azaltan teknolojiler.

Temiz enerji ve yeşil hidrojen

• Güneş, rüzgâr ve jeotermal enerji,
• Enerji depolama ve akıllı şebekeler,
• Mikro şebekeler ve enerji yönetim sistemleri,
• Atık ısıdan enerji üretimi,
• Elektrolizör teknolojileri,
• Hidrojen üretimi, depolanması ve taşınması,
• Yakıt hücreleri ve yeşil amonyak,
• Sanayide hidrojen kullanımı,
• Hidrojen güvenliği ve altyapısı.

Yedi uygulama odağı

Öncelikli teknoloji konuları aşağıdaki uygulama odaklarından biri veya birkaçıyla ilişkilendirilmektedir:

1. Afetlere dayanıklılık,
2. Enerji arz güvenliği,
3. Gıda arz güvenliği,
4. Rekabetçi üretim,
5. Sağlıkta yerli ve yenilikçi ilaç ve tıbbi cihaz,
6. Savunma, havacılık ve uzayda teknolojik bağımsızlık,
7. Sürdürülebilir hareketlilik.

Teknoloji Hazırlık Seviyesi neden önemlidir?

Öncelikli Ar-Ge konularında uygun görülen Teknoloji Hazırlık Seviyesi, yani THS aralıkları belirtilmektedir. Bazı konular temel araştırmaya yakın THS 1–4 seviyelerini, bazı konular ise prototip, doğrulama ve ticarileşmeye yakın THS 4–8 seviyelerini hedefler.

Öncelikli alana uygunluk değerlendirilirken yalnızca proje başlığı değil; teknik kapsam, beklenen çıktı, başlangıç ve hedef THS, başarı kriterleri, uygulama odağı ve çağrı dokümanında belirtilen teknik metrikler birlikte incelenmelidir.

Sonuç: TÜBİTAK 1501 mi, 1507 mi Tercih Edilmeli?

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları, KOBİ’lerin yeni ürün ve teknolojiler geliştirmelerine yardımcı olan önemli geri ödemesiz Ar-Ge destekleridir.

İlk kez TÜBİTAK projesi hazırlayan, daha sınırlı bütçeli bir prototip geliştiren veya Ar-Ge yapılanmasını yeni oluşturan şirketler için 1507 daha uygun olabilir. Daha yüksek bütçeli, uzun süreli, teknik açıdan karmaşık ve kapsamlı projelerde ise 1501 programı öne çıkar.

Başarılı bir başvuru için doğru programın seçilmesi, teknik belirsizliğin açıkça tanımlanması, gerçekçi iş paketlerinin hazırlanması ve bütçenin Ar-Ge faaliyetleriyle ilişkilendirilmesi gerekir. Proje fikrinin ilk aşamasından itibaren doğru bir stratejiyle ilerlemek, hem destek alma ihtimalini hem de proje sonrasındaki ticarileşme başarısını artırabilir.