5448 Sayılı Karar Yürürlükten Kalktı – 10962 Sayılı Karar ile Program Odaklı Yeni Dönem
Türkiye’nin hizmet ihracatı stratejisi kökten değişiyor. 20 Nisan 2022 tarihli 5448 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı yürürlükten kalktı ve yerine 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren 10962 sayılı yeni karar geçerli olacak. Bu değişiklik, sadece mevzuat güncellemesi değil; Türkiye’nin küresel hizmet ticaretindeki yerini güçlendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir reform niteliğindedir.
Neden Bu Değişiklik Önemli?
Geleneksel sektör bazlı destek anlayışı terk edilerek, program odaklı, sonuç odaklı ve teknoloji merkezli yeni bir sistem kuruluyor. Bu dönüşüm, danışmanlık firmaları, teknoloji şirketleri, eğitim kurumları ve tüm hizmet ihracatçıları için hem büyük fırsatlar hem de yeni uyum gereklilikleri getiriyor.
Temel Farklar: Eski Sistem vs Yeni Sistem
1.Hizmet Sektörleri Atılım Programı
Türkiye’nin küresel rekabet gücünü artırmayı hedefleyen amiral gemisi program. Bilişim, danışmanlık, dijital aracılık, fintech, eğitim, fuar/kongre, kültür-yaratıcı endüstriler, lojistik, sağlık-spor turizmi, teknik müşavirlik, uygunluk değerlendirme ve müteahhitlik sektörlerini kapsar.
Öne Çıkan Destekler:
- Reklam/Tanıtım/Pazarlama: Yıllık 25.000.000 TL’ye kadar
- Birim Desteği: Birim başına yıllık 6.000.000 TL
- Heyet Desteği: 6.000.000 TL
- HİSER Projesi: 43.000.000 TL’ye kadar
- Yurt Dışı Etkinlik: 1.500.000 TL (prestijli etkinliklerde 3.000.000 TL)
2.Markalaşma Programı
TURQUALITY® ve E-TURQUALITY® tek çatı altında birleşti. Artık markalar, kurumsal altyapı ve uluslararası pazarlama faaliyetleri entegre destek alabilecek.
Öne Çıkan Özellikler:
- Tüm markalar için yıllık 250.000.000 TL üst limit
- En az bir marka TURQUALITY®/E-TURQUALITY® kapsamındaysa: 500.000.000 TL
- Hedef pazarlara yönelik faaliyetlerde ek süre imkanı
- E-TURQUALITY® sadece bilişim ve dijital aracılık sektörüne özel
3.Sürdürülebilirlik Programı
Yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik odaklı projeler için özel destek mekanizması. Çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) kriterlerine uyum projeleri destekleniyor.
Destek Tutarı: Proje başına 20.000.000 TL’ye kadar
4.Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları (YLDA) Programı
Önceki 5449 sayılı karardan entegre edilen program, lojistik ve taşımacılık firmalarının küresel ağ kurmasını destekliyor.
Destek Tutarı: Ağ başına 300.000.000 TL’ye kadar
Yeni Eklenen Sektörler ve Fırsatlar
Yeni karar, Türkiye’nin “yeni ekonomi” alanlarındaki potansiyelini desteklemek üzere kritik sektörleri kapsama aldı:
| Yeni Sektör | Fırsat Alanı | Özel Destek |
|---|---|---|
| 💻 Bilişim | Yazılım, mobil uygulama, dijital oyun |
|
| 🛒 Dijital Aracılık | Online platformlar, pazar yerleri |
Aynı bilişim destekleri + UTPO desteği: 35.000.000 TL |
| 💳 Finansal Teknolojiler (FinTech) | Dijital ödeme, kripto, blockchain | Atılım Programı kapsamında yüksek limitli reklam desteği |
| 📐 Teknik Müşavirlik | Mühendislik, mimarlık, danışmanlık |
|
| 📋 Uygunluk Değerlendirme | Belgelendirme, test, denetim |
Atılım Programı kapsamında Belgelendirme desteği: 4.000.000 TL |
| 🏗️ Müteahhitlik | Uluslararası inşaat projeleri | Atılım Programı kapsamında ortak destek unsurları |
Teknoloji ve Dijital Dönüşüm Destekleri: Yeni Eklenenler
Yeni kararın en dikkat çekici yönü, dijital ekonomiye verdiği özel önem. İşte yeni destek türleri:
Barındırma Desteği (Madde 16)
- Kime: Bilişim veya dijital aracılık sektöründe faaliyet gösterenler
- Nedir: Yazılım, mobil uygulama, dijital oyun veya platformun yurt dışı pazara girişi için barındırma giderleri
- Tutar: %50 oranında, yıllık en fazla 5.000.000 TL
- Süre: En fazla 5 yıl
Dijital Ürün Tanıtım Desteği (Madde 17)
Kime: Bilişim sektörü
Nedir: Yazılım, mobil uygulama veya dijital oyun için yurt dışına yönelik reklam, tanıtım ve pazarlama
Tutar: %50 oranında, yıllık en fazla 50.000.000 TL
Limit: Yılda en fazla 10 ürün, ürün başına 15.000.000 TL
Platform Komisyon Desteği (Madde 22)
- Kime: Bilişim sektörü
- Nedir: Yazılım, mobil uygulama veya dijital oyunun yurt dışı satış ve dağıtımına yönelik platform komisyon giderleri
- Tutar: %50 oranında, yıllık en fazla 20.000.000 TL
- Limit: Yılda en fazla 10 ürün, ürün başına 4.000.000 TL
Uluslararası Teknoloji Pazarlama Ofisi (UTPO) Desteği (Madde 29)
- Kime: Bilişim sektöründe işbirliği kuruluşları
- Nedir: Yurt dışında kurulan UTPO’nun kurulum ve işletme giderleri
- Tutar: %50 oranında, ofis başına yıllık en fazla 35.000.000 TL
- Süre: En fazla 5 yıl
Tekno Hızlandırıcı İhracat Projesi Desteği (Madde 25)
- Kime: Bilişim sektörü işbirliği kuruluşları
- Nedir: Yurt dışına yönelik danışmanlık, eğitim, istihdam, mentorlük, tanıtım ve pazarlama
- Tutar: %50 oranında, proje başına en fazla 25.000.000 TL
- Süre: En fazla 2 yıl
Yazılım Lisans Desteği (Madde 31)
- Kime: Bilişim veya teknik müşavirlik sektörü
- Nedir: Satın alınan veya kiralanan yazılım lisansları
- Tutar: %50 oranında, yıllık en fazla 2.500.000 TL
İstihdam ve İnsan Kaynağı Destekleri
Yeni karar, nitelikli insan kaynağına yapılan yatırımları ciddi şekilde destekliyor:
| Destek Türü | Kapsam | Tutar |
|---|---|---|
| İşgücü Geliştirme – Akademisyen | Eğitim sektörü, uluslararası görünürlük için yabancı akademisyen | 350.000 TL/ay (brüt) |
| İşgücü Geliştirme – Personel | Bilişim, eğitim, fuar, lojistik, sağlık turizmi, teknik müşavirlik için tanıtım/pazarlama personeli | 90.000 TL/ay |
| İşgücü Geliştirme – Yurt Dışı Birim | Aynı sektörler için yurt dışı birimlerde istihdam | 250.000 TL/ay |
| Yabancı Dil ve Sağlık Turizmi Eğitimi | Sağlık turizmi personeli | 2.000.000 TL/yıl |
| HİSER Projesi Personel | Proje kapsamında istihdam edilen uzmanlar | 18.000 TL/ay |
Geçiş Süreci: 5448’den 10962’ye Nasıl Geçilir?
Mevcut destek alan firmalar için önemli geçiş hükümleri bulunuyor:
Devam Eden Projeler İçin:
- Başlamış işlemler: 10962 sayılı Karar’ın yürürlüğe girdiği tarihten önce başvurusu yapılmış, incelemesi devam eden veya ön onay/ödeme almış projeler, eski kararın lehine hükümleri ile değerlendirilir
- Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları: 5449 sayılı Karar’dan devam eden ağlar, yeni karar hükümlerine göre desteklenmeye devam eder
Mahsup İşlemleri:
- Önceki kararlardan kullanılan destek süreleri ve birim sayıları, yeni karara mahsup edilir
- 1/1/2026 öncesi başlayan destekler için özel üst limit hesaplama yöntemi uygulanır
E-TURQUALITY Geçişi:
- 5447 sayılı Karar kapsamında E-TURQUALITY’den yararlanan şirketler, yeni Markalaşma Programı’na otomatik geçiş yapabilir
- İkinci beş yıllık destek döneminde olanlar için özel hükümler uygulanır
Uyarılar ve Riskler: Nelere Dikkat Edilmeli?
Yeni sistem, fırsatlar kadar sıkı denetim mekanizmaları da getiriyor:
Müeyyide Hükümleri (Madde 47):
- Sahte belge/yanıltıcı bilgi: Tespit edilirse ilgili başvuru reddedilir
- Destek ödemesi alınmamışsa: Tebliğden itibaren 6 ay boyunca hiçbir destek alınamaz
- Destek ödemesi alınmışsa: Tebliğden itibaren 1 yıl boyunca hiçbir destek alınamaz
- Tekrarlanan ihlaller: Tüm başvurular reddedilir, alınan destekler haksız ödeme sayılarak geri tahsil edilir
- Fatura düzenleyiciler için: Sahte/muhteviyatı yanıltıcı fatura tespitinde 10 yıl destek dışı kalma
Çifte Destek Yasağı:
- Aynı harcama için birden fazla programdan yararlanılamaz
- Önceki kararlardan yararlanılan süreler, yeni programlarda mahsup edilir
Performans Kriterleri:
- Destek süreleri ve limitleri, performans değerlendirmesine bağlı olarak uzatılabilir veya kısıtlanabilir
- Hedef ülkelere yönelik faaliyetlerde ek puan (20 puan) uygulanır
Danışmanlık Şirketleri İçin Stratejik Öneriler
Bu dönüşüm sürecinde danışmanlık firmalarına özel fırsatlar:
1.Teknik Müşavirlik Proje Desteği (Madde 24)
- Fırsat: Mühendislik ve danışmanlık firmalarının yurt dışı projeleri
- Destek: Sözleşme tutarının %10’u, proje başına 25.000.000 TL
- Strateji: Müşterilerinizin uluslararası projelerini bu kapsamda değerlendirin
2.Hizmet Sektörü Tanıtım Projesi (Madde 39)
- Fırsat: Türkiye İhracatçılar Meclisi ve ihracatçı birlikleri ile ortak projeler
- Destek: %75 oranında, proje başına 30.000.000 TL
- Strateji: Sektörel derneklerle işbirliği geliştirin
3.Pazara Giriş Rapor Desteği (Madde 40)
- Fırsat: Pazar araştırması ve strateji danışmanlığı
- Destek: %50 oranında, yıllık 6.000.000 TL
- Strateji: Rapor ve veri tabanı üyeliği desteği ile birleştirerek kapsamlı hizmet sunun
4.Organizatör Yetkisi
- Fırsat: Yurt dışı etkinlik organizasyonu yetkisi alarak 7.500.000 TL destek
- Strateji: Müşterilerinizin etkinliklerini organize ederek hem komisyon hem destek alın
Sık Sorulan Sorular
S:
5448 sayılı Karar’dan yararlanmaya devam ediyorum, ne olacak?
S:
Eğitim sektöründeyim, yeni kararda değişen nedir?
S:
Dijital hizmet sunuyorum, yeni fırsatlar neler?
S:
TURQUALITY belgem var, ne yapmalıyım?
S:
Birden fazla sektörde faaliyet gösteriyorum, nasıl yararlanabilirim?
Sonuç: Harekete Geçme Zamanı
10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Türkiye’nin hizmet ihracatında yeni bir çağ başlatıyor. Teknoloji odaklı, yüksek limitli ve esnek yapısıyla bu reform:
- Dijital dönüşümü hızlandıracak
- Küresel markalar oluşturulmasını destekleyecek
- Nitelikli istihdamı teşvik edecek
- Sürdürülebilirlik kriterlerini öne çıkaracak
Danışmanlık şirketleri ve hizmet ihracatçıları için bu dönüşümü stratejik fırsata çevirme zamanı.
Hizmet İhracatı Destek Kararları Karşılaştırması
| Konu | 5448 Sayılı Karar (2022) | 10962 Sayılı Karar (2026) | Değişiklik / Önemli Noktalar |
|---|---|---|---|
| Yürürlük Tarihi | 20 Nisan 2022 | 1 Ocak 2026 (yayımlandığı tarihte) | Yeni karar 2026’dan itibaren geçerli |
| Kapsam Yapısı | Sektörel hükümler (Eğitim, Fuar, Gayrimenkul, Kültür, Lojistik, Sağlık/Spor Turizmi, Yönetim Danışmanlığı, Yeşil Hizmetler) | Program yapısı (Hizmet Sektörleri Atılım Programı, Markalaşma Programı, Sürdürülebilirlik Programı, Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları Programı) | Tamamen yeni program mimarisi – Sektörler yerine program odaklı yaklaşım |
| Destek Türleri | Sektörel destek unsurları (Tescil, Pazara Giriş, Birim, Reklam, Etkinlik vb.) | Ortak destek unsurları + Sektörel destek unsurları + Program özel destekleri | Daha kapsamlı ve yapılandırılmış destek sistemi |
| Hedef Sektörler | Eğitim, Fuar, Gayrimenkul, Kültür/Yaratıcı Endüstriler, Lojistik, Sağlık/Spor Turizmi, Yönetim Danışmanlığı, Yeşil Hizmetler | Bilişim, Danışmanlık, Dijital Aracılık, Eğitim, Finansal Teknolojiler, Fuar/Kongre, Kültür/Yaratıcı, Lojistik, Sağlık/Spor Turizmi, Teknik Müşavirlik, Uygunluk Değerlendirme, Müteahhitlik | Yeni sektörler eklendi: Bilişim, Dijital Aracılık, Finansal Teknolojiler, Teknik Müşavirlik, Uygunluk Değerlendirme, Müteahhitlik |
| HİSER Projesi | Var (Her sektörde ayrı düzenleme) | Var (Tek çatı altında, daha yüksek limitler) | Devam ediyor – Sektörel ticaret/alım heyeti programları ile entegre |
| Destek Oranları | Genellikle %50-%75 arası | Genellikle %50-%75 arası | Oranlar benzer, ancak üst limitler artırıldı |
| Reklam/Tanıtım/Pazarlama Desteği | Sektörlere göre değişen limitler (örn: Eğitim için yıllık en fazla 4.800.000 TL) | Yıllık en fazla 25.000.000 TL (Atılım Programı) | Önemli artış – Sektörler arası fark kalktı, tek çatı altında |
| Birim Desteği | Sektörlere göre değişen limitler | Yıllık en fazla 6.000.000 TL birim başına | Üst limit artırıldı |
| Yurt Dışı Etkinlik Katılım | Sektörlere göre değişen limitler | Bireysel: 1.500.000 TL / Toplu: 1.500.000 TL (Prestijli: 3.000.000 TL) | Yeni limitler – Prestijli etkinlikler için 2 kat uygulama |
| Yeni Destek Türleri | – |
| Teknoloji ve dijital odaklı yeni destekler |
| Markalaşma Programı | TURQUALITY® ve E-TURQUALITY® ayrı kararlarda | Tek çatı altında toplandı – Marka, TURQUALITY®, E-TURQUALITY® | Entegre yapı, yıllık en fazla 250 Milyon TL veya 500 Milyon TL (TURQUALITY® ise) |
| Sürdürülebilirlik Programı | Yeşil Hizmetler bölümü altında | Ayrı program olarak yapılandırıldı | Daha kapsamlı – Sürdürülebilirlik projesi desteği: 20.000.000 TL |
| Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları | Ayrı karar (5449 sayılı) | Bu karara entegre edildi | Program yapısı korundu, üst limit: 300.000.000 TL/ağ |
| İşgücü Geliştirme Desteği | Sektörlere göre değişen düzenlemeler | Akademisyen istihdamı: 350.000 TL/ay Personel istihdamı: 90.000-250.000 TL/ay | Daha yapılandırılmış ve geniş kapsamlı |
| Komplikasyon Sigortası | Sağlık turizmi sektöründe | Genişletildi – Yıllık 8.000.000 TL | Limit artırıldı |
| Mesleki Sorumluluk Sigortası | Yok | Yeni – Teknik müşavirlik sektörü için: 1.500.000 TL | Yeni destek unsuru |
| İptal Edilen Kararlar | 2015/8, 2020/2641 sayılı kararlar | 5448 sayılı Karar da iptal edildi | 2022 kararı tamamen yürürlükten kalktı |
| Geçiş Hükümleri | Önceki kararlardan devam edenler için mahsup | 5448 sayılı Karar’dan geçişler düzenlendi | Devam eden projeler için süreç korunuyor |
| Yürütme | Ticaret Bakanı | Ticaret Bakanı | Değişmedi |
Teşvik Akademi Sizinle!
Müşterilerimizin bu yeni döneme sorunsuz geçiş yapması ve devlet desteklerinden maksimum fayda sağlaması için tüm süreçlerde yanınızdayız.
