FYY’nin vergi avantajları, Finansal Yeniden Yapılandırma sürecini değerlendiren şirketler açısından önemli konulardan biridir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında gerçekleştirilen Finansal Yeniden Yapılandırma (FYY) işlemlerinde, gerekli şartların sağlanması halinde damga vergisi, bazı harçlar, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ve Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) bakımından çeşitli istisnalar uygulanabilmektedir.
Bunun yanında Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi kapsamında gerçekleştirilen bazı varlık devirlerinde Katma Değer Vergisi (KDV) ve kurumlar vergisi açısından özel düzenlemeler de bulunmaktadır. Ancak bu avantajlar genel bir vergi affı veya şirketin mevcut vergi borçlarının silinmesi anlamına gelmez. İstisnalar, FYY kapsamında gerçekleştirilen belirli işlemlere ve kanunda belirtilen koşullara yöneliktir.
FYY’de Vergi Avantajlarının Yasal Dayanağı Nedir?
Finansal Yeniden Yapılandırmanın vergi avantajları temel olarak 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun Geçici 32. maddesinde düzenlenmektedir. Bu düzenleme kapsamında hazırlanan Çerçeve Anlaşmalar ve bu anlaşmalara dayanılarak şirketler ile alacaklı kuruluşlar arasında imzalanan Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmeleri için çeşitli vergi, fon ve harç istisnaları bulunmaktadır.
Vergi avantajlarının temel amacı, zaten finansal sıkıntı içerisinde bulunan şirketlerin borçlarını yeniden yapılandırırken ortaya çıkabilecek ilave işlem maliyetlerinin azaltılması ve yapılandırma sürecinin daha uygulanabilir hale getirilmesidir.
FYY Sözleşmelerinde Damga Vergisi Avantajı Var mı?
Evet. Finansal Yeniden Yapılandırma kapsamında düzenlenen Çerçeve Anlaşmalar ve Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmeleri dahil olmak üzere ilgili kağıtlar damga vergisinden istisna tutulabilmektedir.
Özellikle yüksek tutarlı kredi borçlarının yapılandırıldığı işlemlerde sözleşme tutarlarının yüksek olması nedeniyle damga vergisi önemli bir maliyet oluşturabilir. Kanunda öngörülen istisna sayesinde FYY kapsamında düzenlenen belgelerde bu maliyetin ortaya çıkmasının önüne geçilebilmektedir.
Ancak istisnanın uygulanabilmesi için işlemin ilgili mevzuat ve FYY Çerçeve Anlaşmaları kapsamında gerçekleştirilmesi gerekir.
FYY İşlemlerinde Harç İstisnası Bulunuyor mu?
Finansal Yeniden Yapılandırma kapsamında gerçekleştirilen belirli işlemler harçlardan da istisna tutulmaktadır. Düzenleme kapsamında 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan harçlar ile yargı harçları dahil olmak üzere ilgili harçlarda istisna uygulanabilmektedir.
Bu avantaj özellikle yeniden yapılandırma sırasında teminatların değiştirilmesi, yeni sözleşmelerin oluşturulması veya yapılandırmaya bağlı hukuki işlemlerin gerçekleştirilmesi halinde ortaya çıkabilecek maliyetlerin azaltılması açısından önem taşıyabilir.
FYY Kapsamında BSMV Avantajı Nedir?
FYY’nin önemli vergi avantajlarından biri Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) bakımından ortaya çıkmaktadır.
Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesinde belirlenen esaslar uyarınca alacaklı kuruluşlar tarafından tahsil edilecek tutarlar, ilgili şartların bulunması halinde BSMV istisnasından yararlanabilmektedir.
Bu durum özellikle yapılandırılmış kredi kapsamında gerçekleştirilen faiz ve diğer finansal ödemeler açısından önem taşımaktadır. Nitekim Gelir İdaresi Başkanlığının konuya ilişkin özelgesinde de Geçici 32. madde kapsamındaki Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesinde belirlenen esaslar uyarınca alacaklı kuruluşların tahsil ettiği tutarlara BSMV istisnası uygulanabileceği belirtilmiştir.
FYY’de KKDF İstisnası Var mı?
Finansal Yeniden Yapılandırma kapsamında kullandırılan ve kullandırılacak krediler Kaynak Kullanımını Destekleme Fonundan (KKDF) istisna tutulabilmektedir.
Bu düzenleme yalnızca geçmiş kredi borçlarının yeniden yapılandırılması açısından değil, gerekli koşulların bulunması halinde FYY kapsamında sağlanabilecek yeni veya ilave finansmanın maliyetinin değerlendirilmesi açısından da önemlidir.
Ancak kullanılan kredinin niteliği ve işlemin FYY mevzuatı kapsamındaki konumu ayrıca değerlendirilmelidir.
FYY’de KDV Avantajı Bulunuyor mu?
Finansal Yeniden Yapılandırma kapsamında bazı varlık devirleri açısından Katma Değer Vergisi istisnası gündeme gelebilmektedir.
İlgili mevzuat kapsamında belirli varlıkların Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları ve sözleşmeleri doğrultusunda alacaklı kuruluşlara devir ve tesliminde, ayrıca bu şekilde devralınan belirli varlıkların sonraki devir ve teslimlerinde KDV istisnası uygulanabilmektedir.
Bu düzenleme özellikle borca karşılık taşınmaz veya iştirak hissesi gibi varlıkların değerlendirilmesinin söz konusu olduğu yapılandırma modellerinde önemli olabilir.
Ancak KDV istisnası bütün şirket varlıklarının satışında otomatik olarak uygulanmaz. İşlemin niteliği ve ilgili KDV mevzuatındaki şartların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
FYY’de Kurumlar Vergisi Avantajı Var mı?
Finansal Yeniden Yapılandırma kapsamında kurumlar vergisi açısından da belirli işlemlere yönelik özel düzenlemeler bulunmaktadır. Özellikle borçların tasfiyesi amacıyla belirli varlıkların alacaklı kuruluşlara devredilmesi halinde Kurumlar Vergisi Kanunundaki ilgili istisna hükümleri gündeme gelebilir.
FYY kapsamında yapılan işlemlerde bu istisnanın uygulanmasında normal şartlarda aranabilen kanuni takip şartının aranmamasına yönelik düzenleme bulunmaktadır.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, FYY’ye giren şirketin genel olarak kurumlar vergisinden muaf hale gelmediğidir. Avantaj yalnızca kanunda belirtilen varlık devirleri ve bunlardan doğan belirli kazançlara ilişkindir.
Ayrıca güncel kurumlar vergisi düzenlemeleri ve yurt içi asgari kurumlar vergisi hükümleri nedeniyle işlemin vergisel sonucu şirket bazında mali müşavir veya vergi uzmanıyla ayrıca değerlendirilmelidir.
Banka Borcunun Silinen Kısmı Vergiye Tabi Olur mu?
FYY kapsamında şirketin anapara, faiz veya diğer borçlarının bir bölümünden vazgeçilmesi mümkün olabilir. Ancak vazgeçilen borcun vergisel sonucu ayrıca değerlendirilmelidir.
Mevzuata göre Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi kapsamında tahsilinden vazgeçilen alacaklar, alacaklı açısından değersiz alacak; borçlu açısından ise Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde vazgeçilen alacak olarak dikkate alınabilir.
Dolayısıyla “bankanın borcun bir kısmından vazgeçmesi şirket için tamamen vergisiz bir gelir oluşturur” şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değildir. Borcun silinmesinin muhasebe ve vergi etkisinin ayrıca hesaplanması gerekir.
Teşvik Belgesi ve İhracat Taahhüt Süreleri FYY’de Uzatılabilir mi?
FYY kapsamında dikkat çeken diğer bir avantaj da şirketlerin bazı teşvik ve taahhüt süreleri açısından ortaya çıkabilmektedir.
Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesine göre borçları yeniden yapılandırılan şirketlerin sahip olduğu teşvik belgelerinin süreleri ve ihracat taahhüt süreleri, ilgili düzenlemede belirtilen esaslar çerçevesinde sözleşmeyle belirlenen süre kadar uzatılmış sayılabilir.
Ayrıca kredi garanti kurumları tarafından sağlanan belirli garanti ve kefaletlerin süreleri açısından da FYY sözleşmesi kapsamında süre uzatımı gündeme gelebilir.
FYY Vergi Avantajları Her Yapılandırmada Geçerli midir?
Hayır. FYY vergi avantajları normal banka kredi yapılandırmalarının tamamına otomatik olarak uygulanmaz. İşlemin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun Geçici 32. maddesi ve ilgili Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında gerçekleştirilmesi gerekir.
Bir şirketin bankasıyla kendi arasında gerçekleştirdiği standart kredi vade değişikliği ile mevzuat kapsamında yürütülen FYY işlemi aynı hukuki ve vergisel sonuçları doğurmayabilir.
Bu nedenle vergi avantajlarından yararlanılması planlanıyorsa işlemin FYY kapsamında olup olmadığının baştan doğru şekilde değerlendirilmesi önem taşır.
FYY’nin Vergi Avantajları İkinci Yapılandırmada Devam Eder mi?
Mevzuatta önemli bir sınırlama bulunmaktadır. FYY kapsamına alınmış bir borçlunun borçlarının, Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesinin imzalandığı yılı takip eden yılın başından itibaren iki yıl içerisinde tekrar FYY’ye konu edilmesi halinde, kanunda belirtilen vergi istisnaları ve teşviklerin yeniden uygulanmamasına ilişkin düzenleme bulunmaktadır.
Bu nedenle yapılandırma planının ilk aşamada gerçekçi hazırlanması büyük önem taşır. Şirketin taşıyamayacağı bir ödeme planının oluşturulması ve kısa süre içerisinde yeniden yapılandırmaya ihtiyaç duyulması finansal olduğu kadar vergisel açıdan da dezavantaj yaratabilir.
FYY’nin Vergi Avantajları Şirketlere Ne Sağlar?
FYY kapsamındaki vergi ve harç istisnalarının temel katkısı, finansal sıkıntı yaşayan şirketlerin borç yapılandırma sürecinde karşılaşabileceği ek işlem maliyetlerinin azaltılmasıdır.
Özellikle yüksek tutarlı yapılandırmalarda damga vergisi, harç, BSMV ve finansmanla bağlantılı diğer maliyetler önemli büyüklüklere ulaşabilir. Kanunda sağlanan istisnalar, yapılandırmanın şirket üzerindeki ek mali yükünü azaltabilir.
Bununla birlikte FYY’nin yalnızca vergi avantajları nedeniyle tercih edilmesi doğru değildir. Öncelikle şirketin borç yapısının, nakit akışının ve geri ödeme kapasitesinin analiz edilmesi; ardından yapılandırmanın finansal ve vergisel etkilerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
FYY Vergi Avantajlarında Profesyonel Danışmanlık Neden Önemlidir?
Finansal Yeniden Yapılandırma; finans, bankacılık, hukuk, muhasebe ve vergi uygulamalarının birlikte değerlendirilmesini gerektiren kapsamlı bir süreçtir. Özellikle varlık devri, borçtan vazgeçilmesi, yeni kredi kullanımı veya teminat değişiklikleri içeren yapılandırmalarda vergisel sonuçların işlem öncesinde analiz edilmesi önem taşır.
Teşvik Akademi olarak FYY danışmanlığı kapsamında şirketlerin banka ve finansal kuruluş borçlarının analiz edilmesi, nakit akışı ve fizibilite çalışmalarının hazırlanması, alternatif yapılandırma senaryolarının oluşturulması ve Finansal Yeniden Yapılandırma sürecinin planlanması konularında danışmanlık hizmeti sunuyoruz.
Şirketiniz için FYY kapsamında uygulanabilecek finansal yapılandırma seçeneklerini, işlem maliyetlerini ve mevcut mevzuat çerçevesindeki avantajları değerlendirmek için Teşvik Akademi ile iletişime geçebilirsiniz.
Not: Vergi mevzuatı ve şirketlerin mali koşulları değişebildiğinden, FYY işlemlerinin vergisel sonuçları şirket ve işlem özelinde mali müşavir, yeminli mali müşavir veya vergi danışmanı tarafından ayrıca değerlendirilmelidir.
