Finansal Yeniden Yapılandırmada yapılan hatalar, şirketin banka borçlarını sürdürülebilir hale getirmek amacıyla başlattığı FYY sürecinin uzamasına, başvurunun olumsuz değerlendirilmesine veya imzalanan ödeme planının kısa süre içerisinde yeniden bozulmasına neden olabilir. Finansal Yeniden Yapılandırma (FYY), yalnızca kredi vadelerinin uzatılması için bankalara yapılan bir talep değildir. Şirketin mevcut mali yapısının analiz edilmesi, gelecekteki nakit akışının modellenmesi ve uygulanabilir bir geri ödeme planının oluşturulmasını gerektirir.
Başarılı bir FYY başvurusu için şirketin finansal sorunlarını doğru tanımlaması, tüm banka ve finansal kuruluş borçlarını eksiksiz ortaya koyması ve yapılandırma sonrasında borçlarını nasıl ödeyeceğini sayısal olarak gösterebilmesi gerekir. Aşağıda Finansal Yeniden Yapılandırma sürecinde şirketlerin kaçınması gereken 10 kritik hatayı inceleyebilirsiniz.
1. FYY Başvurusu İçin Çok Geç Kalmak
Finansal Yeniden Yapılandırmada yapılan en önemli hataların başında, şirketin nakit akışı tamamen bozulana kadar beklemek gelir.
Banka taksitleri birkaç dönemdir yeni kredilerle ödeniyor, kredi limitleri tamamen kullanılmış, tedarikçi ödemeleri gecikmeye başlamış ve finansman giderleri hızla artıyorsa şirket açısından erken uyarı sinyalleri ortaya çıkmış olabilir.
Şirketin bütün likiditesini tüketmesi ve hukuki takiplerin ileri aşamalara gelmesi yapılandırma seçeneklerini daraltabilir.
Bu nedenle FYY’ye ne zaman başvurulmalı? sorusunun cevabı, mümkün olduğunca finansal sorun kontrolden çıkmadan önce olmalıdır. Gelecek 6-12 aylık nakit akışında ciddi ödeme açığı görülebiliyorsa Finansal Yeniden Yapılandırma seçeneğinin erken değerlendirilmesi faydalı olabilir.
2. Tüm Banka ve Finansal Kuruluş Borçlarını Eksiksiz Analiz Etmemek
İkinci kritik hata, yalnızca en büyük bankaya olan kredi borcuna odaklanmaktır.
Bir şirketin farklı bankalarda işletme kredileri, rotatif krediler, taksitli ticari krediler ve gayrinakdi riskleri bulunabilir. Buna ek olarak leasing ve faktoring yükümlülükleri de olabilir.
Sağlıklı bir FYY borç analizi için bütün finansal yükümlülüklerin tek tabloda konsolide edilmesi gerekir.
Her kuruluş için anapara, vade, faiz veya finansman maliyeti, aylık ödeme, nakdi ve gayrinakdi riskler, teminatlar ve varsa gecikmiş tutarlar açık şekilde gösterilmelidir.
Eksik borç tablosu üzerinden hazırlanan nakit akışı, şirketin gerçek ödeme yükünü olduğundan düşük gösterebilir.
3. Gerçekçi Olmayan Fizibilite Raporu Hazırlamak
FYY fizibilite raporu, yapılandırmanın en kritik finansal çalışmalarından biridir. Bu nedenle raporu mümkün olduğunca olumlu göstermek amacıyla gerçekçi olmayan varsayımlar kullanmak önemli bir hatadır.
Örneğin geçmiş yıllarda ortalama yüzde 5 büyüyen şirketin herhangi bir yeni kapasite, müşteri veya sipariş bulunmadan gelecek yıl yüzde 70 büyüyeceğinin varsayılması fizibilitenin güvenilirliğini azaltabilir.
Aynı şekilde maliyet artışlarını düşük, tahsilatları hızlı ve finansman giderlerini olduğundan düşük varsaymak da şirketin ödeme kapasitesini yapay olarak yüksek gösterebilir.
Fizibilitenin amacı şirketin mali durumunu olduğundan iyi göstermek değil, gerçekten uygulanabilecek bir FYY modeli oluşturmaktır.
4. Satış ile Nakit Akışını Aynı Şey Sanmak
Şirketlerin yaptığı diğer önemli hata yüksek cironun otomatik olarak yüksek borç ödeme kapasitesi anlamına geldiğini düşünmektir.
Bir şirket 500 milyon TL satış yapıyor olabilir ancak müşterilerine 120 gün vade veriyor, yüksek stok taşıyor ve tedarikçilerine 30 günde ödeme yapıyorsa ciddi likidite ihtiyacı yaşayabilir.
Bu nedenle FYY nakit akışı projeksiyonunda satışların değil, gerçek tahsilatların hangi tarihlerde gerçekleşeceği hesaplanmalıdır.
Bankalara ödenecek taksitler, şirketin gelir tablosundaki kâra değil gerçek nakit yaratma kapasitesine göre planlanmalıdır.
5. İşletme Sermayesi İhtiyacını Göz Ardı Etmek
Finansal Yeniden Yapılandırmada en tehlikeli hatalardan biri, şirketin oluşturacağı bütün nakdin banka taksitlerine ayrılabileceğinin varsayılmasıdır.
Şirketin üretime devam edebilmesi için hammadde satın alması, çalışanlarını ödemesi, stok tutması ve müşterilerine ticari vade vermesi gerekebilir.
Ödeme planı şirketin işletme sermayesini tamamen tüketirse firma yapılandırmadan birkaç ay sonra tekrar kredi kullanmak zorunda kalabilir.
Bu nedenle işletme sermayesi ihtiyacı FYY fizibilitesinde ayrıca hesaplanmalı ve banka borçlarına ayrılabilecek gerçek nakit bundan sonra belirlenmelidir.
6. Sadece En Uzun Vadeyi Talep Etmek
FYY görüşmelerinde sık yapılan hatalardan biri, en uzun vadenin otomatik olarak en iyi yapılandırma olduğu düşüncesidir.
Vadenin uzaması dönemsel taksitleri azaltabilir. Ancak aynı zamanda toplam finansman maliyetini artırabilir.
Bu nedenle 3 yıl, 5 yıl veya şirketin durumuna göre farklı vadelerde alternatif senaryolar hazırlanmalı; her seçenekte yıllık ödeme, toplam faiz yükü ve dönem sonu nakit pozisyonu karşılaştırılmalıdır.
Doğru FYY vadesi, mümkün olan en uzun vade değil, şirketin ödeme kapasitesiyle toplam finansman maliyeti arasında sürdürülebilir denge sağlayan vadeye yakın olmalıdır.
7. Bankalara Birbiriyle Çelişen Bilgiler Sunmak
Birden fazla banka ile FYY görüşmesi yürüten şirketlerde güvenilirliği zedeleyen önemli hatalardan biri, farklı finansal kuruluşlara farklı rakamlar sunulmasıdır.
Bir bankaya gelecek yıl 400 milyon TL satış tahmini verilirken diğer bankaya 550 milyon TL sunulması, aynı şirket için farklı nakit akışlarının kullanılması veya borç tablolarının birbirini tutmaması ciddi soru işaretleri yaratabilir.
TBB FYY başvuru belgelerinde de borçlunun istenen bilgi ve belgeleri zamanında ve doğru şekilde sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır.
Bu nedenle FYY sürecinde tek bir ana finansal model oluşturulmalı ve bankalara verilen tüm bilgiler bu modelle uyumlu olmalıdır.
8. Teminatları ve Hukuki Durumu Başvuru Öncesinde İncelememek
FYY yalnızca mali tablolar üzerinden yürütülen bir süreç değildir. Şirketin bankalara verdiği teminatlar ve mevcut hukuki dosyalar da yapılandırmayı doğrudan etkileyebilir.
Gayrimenkul ipotekleri, makine veya ticari işletme rehinleri, ortak kefaletleri, hisse rehinleri ve diğer teminatların hangi finansal kuruluş lehine tesis edildiği belirlenmelidir.
Ayrıca varsa icra takiplerinin hangi aşamada olduğu incelenmelidir.
Özellikle FYY başvurusundan önce belirli takip işlemlerinin ileri aşamalara ulaşmış olması halinde Durumun Korunması Sürecinin etkisi farklılaşabilir.
Bu nedenle başvuru öncesinde ayrı bir FYY teminat ve hukuki durum envanteri hazırlanması faydalıdır.
9. İlave Finansman İhtiyacını Baştan Hesaplamamak
Banka borçlarının vadelerinin uzatılması şirketin finansal problemini her zaman tek başına çözmez.
Şirketin hammadde almak, siparişlerini tamamlamak veya faaliyetlerini devam ettirmek için ilave işletme sermayesine ihtiyacı olabilir.
FYY planı hazırlanırken bu ihtiyaç hesaplanmazsa şirket yeni ödeme planına başladıktan kısa süre sonra tekrar nakit açığı yaşayabilir.
Gerekli koşulların oluşması halinde FYY kapsamında ilave finansman seçeneği değerlendirilebildiğinden, yeni kredi ihtiyacının başvuru öncesinde hesaplanması önemlidir. FYY Çerçeve Anlaşmasının amaçları arasında kredilerin yenilenmesi ve ilave kredi sağlanması gibi araçlar da bulunmaktadır.
Ancak talep edilen finansmanın tutarı, kullanım amacı ve geri ödeme kaynağı fizibiliteyle açıklanmalıdır.
10. Şirketin Ödeyemeyeceği Bir FYYS’yi Kabul Etmek
Finansal Yeniden Yapılandırmadaki en kritik hatalardan biri, sürecin bir an önce sonuçlanması amacıyla şirketin gerçek nakit kapasitesinin üzerinde bir ödeme planının kabul edilmesidir.
Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesinin (FYYS) imzalanması FYY’nin nihai başarısı değildir. Asıl başarı, şirketin sözleşmedeki taksitleri yapılandırma boyunca düzenli şekilde ödeyebilmesidir.
Bu nedenle FYYS imzalanmadan önce önerilen ödeme planı mutlaka baz ve stres senaryolarında test edilmelidir.
Satışların yüzde 10 düşmesi, tahsilatların gecikmesi, maliyetlerin yükselmesi veya faizlerin artması halinde şirket hemen ödeme güçlüğüne düşüyorsa planın yeterince dayanıklı olmadığı düşünülebilir.
Şirketin karşılayamayacağı bir yapılandırmayı kabul etmesi, sorunu çözmek yerine yalnızca ileri bir tarihe erteleyebilir.
FYY Sürecinde Yapılan Hatalar Nasıl Önlenebilir?
Başarılı bir Finansal Yeniden Yapılandırma için başvurudan önce kapsamlı hazırlık yapılması gerekir.
İlk olarak bütün banka ve finansal kuruluş borçları konsolide edilmeli, güncel teminat yapısı çıkarılmalı ve geçmiş finansal performans analiz edilmelidir.
Ardından satış, kârlılık ve işletme sermayesi projeksiyonları hazırlanarak şirketin gelecek dönem nakit akışı oluşturulmalıdır.
Bu çalışma üzerinden farklı vade, faiz, ödeme planı, varlık satışı, sermaye desteği ve ilave finansman senaryoları test edilebilir.
Son aşamada şirketin gerçekten yerine getirebileceği yapılandırma modeli belirlenerek banka görüşmelerine hazırlanılmalıdır.
FYY Başvurusundan Önce Stres Testi Neden Yapılmalıdır?
Bir FYY modelinin yalnızca şirket yönetiminin hedeflediği olumlu senaryoda çalışması yeterli olmayabilir.
Örneğin aşağıdaki durumların etkisi ayrıca hesaplanabilir:
- Satışların tahminden yüzde 10-20 daha düşük gerçekleşmesi,
- Tahsilat sürelerinin uzaması,
- Brüt kâr marjının düşmesi,
- Enerji veya hammadde maliyetlerinin artması,
- Döviz kurlarındaki değişim,
- Finansman maliyetlerinin beklenenden yüksek kalması,
- İşletme sermayesi ihtiyacının artması.
Bu koşullarda dahi yönetilebilir durumda kalan bir ödeme planı, şirket açısından daha sürdürülebilir bir finansal yapı oluşturabilir.
FYY Sürecinde En Doğru Yaklaşım Nedir?
Finansal Yeniden Yapılandırmanın amacı yalnızca mevcut kredi taksitlerini ertelemek değildir. Temel hedef, şirketin finansal sorunlarının nedenlerini tespit ederek banka ve finansal kuruluş borçlarını şirketin gerçek nakit üretme kapasitesiyle uyumlu hale getirmektir.
Bu nedenle FYY süreci bir “borç erteleme operasyonu” yerine finansal yeniden yapılanma projesi olarak ele alınmalıdır.
Kredi vadeleri, faiz ve finansman maliyetleri, işletme sermayesi, teminatlar, varlık satışları, sermaye desteği, ilave finansman ve operasyonel iyileştirmeler aynı plan içerisinde değerlendirilmelidir.
Finansal Yeniden Yapılandırmada Profesyonel Danışmanlık Neden Önemlidir?
FYY danışmanlığı, şirketin başvuru öncesindeki finansal hazırlığından bankalarla gerçekleştirilecek müzakerelere ve sürdürülebilir FYYS ödeme planının oluşturulmasına kadar birçok aşamayı kapsar.
Teşvik Akademi olarak Finansal Yeniden Yapılandırma danışmanlığı kapsamında şirketlerin banka, leasing, faktoring ve diğer finansal kuruluş borçlarının analiz edilmesi, borç ve teminat tablolarının hazırlanması, nakit akışı ve fizibilite projeksiyonlarının oluşturulması, işletme sermayesi ihtiyacının hesaplanması, baz ve stres senaryolarının hazırlanması ve bankalara sunulabilecek alternatif FYY ödeme modellerinin geliştirilmesi konularında danışmanlık hizmeti sunuyoruz.
Şirketiniz FYY başvurusu yapmayı planlıyor veya Finansal Yeniden Yapılandırma görüşmeleri devam ediyorsa, kritik hataları başvuru öncesinde tespit etmek ve bankalara sunulabilecek sürdürülebilir bir finansal yapılandırma modeli oluşturmak için Teşvik Akademi ile iletişime geçebilirsiniz.
Not: FYY süreci şirketin borç yapısına, Küçük veya Büyük Ölçekli uygulama kapsamında olmasına, alacaklı kuruluşlara ve mevcut hukuki durumuna göre farklılaşabilir. Fiili başvuru ve sözleşme öncesinde yürürlükteki TBB Çerçeve Anlaşmaları ile şirketin finansal ve hukuki durumunun ayrıca değerlendirilmesi önerilir.
